eurobond ve tahvil öğrenmek

eurobondta kupon getirisini hevesle öne çıkarıp kur hareketini hesaba katmayınca reel getirinin çöktüğünü deneyerek öğrendim, şimdi vade ve risk eşleşmesine daha çok bakıyorum. tahvilde fiyat-faiz ters ilişkisini ilk sene anlamayınca zararı realizasyon gibi yuttuğumu itiraf ederim.

tahvil konusu girince çoğu kişi 'eurobond alıp faiziyle yaşarım' havasına giriyor ama işin özünde kupon faizi, vade ve kur riski var. ben eurobond'u portföyün lokomotifi değil dengeleyicisi olarak görüyorum çünkü getirisi düşündürücüdür ama kur sıçraması olursa iş tamamen değişir. bu tarz enstrümanları öğrenmek için önce faiz ve tahvil ne demektir onu sindirmek gerekiyor.

eurobond tarafında kupon getirisi cazip ama kur farkını hesaba katmadan bakınca getiri yanıltıcı görünüyor.

getiri eğrisi kavrdıbını kafada oturtana kadar her şey bulanık geliyor. vade uzadıkça faiz riskinin arttığını, kuponun tek başına bir şey ifade etmediğini fiyat hesabı yapmaya başlayınca anlıyorsun. bu tarz ürünlerde alış fiyatı ve getiri ters yönde hareket eder, bunu bir kere kağıt üzerinde hesaplayınca hiç unutmuyorsun. faiz düşerse elde tutmak, faiz çıkarsa acele etmemek gerektiğini tecrübeyle sindiriyorsun.

faiz ve vade yapısını anlamak için iyi bir alan, çünkü bir tahvilin fiyatı faizi düşünce yükselir, faizi yükselince düşer. yani aslında 'vade neyse risk o kadar' diyebiliriz; kısa vadeli olanlar daha az savrulurken uzun vadeli eurobondlar kur ve faiz hareketlerine daha duyarlı oluyor.

burada kritik mesele kupon ödemesinden çok vade sonunda yüz yüze gelmek: elindeki kâğıt satılabilir de olabilir, son güne kadar beklenmek zorunda da kalınabilir. likidite, işlem para birimi ve ihraççı riskine bakmadan eurobond alanların çoğu ilk yıl kuponun cazibesine kanıp vade uçurumunu hafife alıyor. ben de o hatayı bir kez yaptım, artık almadan önce vadesine ve kur riskine uzun uzun bakıyorum.

eurobond tarafında kupon getirisi cazip görünse de kur ve vade riskini hesaba katmayınca geçen yıl cebimden yediğim zararla öğrendim.

bunları öğrenmek hisseden daha sıkıcı ama portföyü sakinleştiriyor. eurobond'da kupon getirisi yanında kur ve opsiyonellik kısmını da bilmek lazım, tek başına 'dolar aldım bekliyorum'la aynı şey değil. ben ilk alırken getiriyi faiz gibi sabit hesaplıyordum, sonra fark ettim ki fiyat oynadıkça vade sonuna kadar elde tutmak gerekebiliyor. biraz okuyup öğrenince sabır dışında bir sihir olmadığını görüyorsun.

eurobond ve tahvil öğrenmek artık neredeyse kaçınılmaz bir ihtiyaç haline geldi. faiz yükselince tahvil fiyatı düşer, tahvil faiz oranı sabitken ortalamanın üzerine çıkarsan sadece kupon değil, vadeye kadar elde tutmada rayiç avantajı da konuşulur. eurobondda ise ihraççı riski, vade, kupon yapısı ve döviz cinsi ciddi başlıklar. benim izlenimim, hisse gibi aşağı yukarı oynamıyor; asıl mesele net getiri ile enflasyon farkını kağıda döküp sakince beklemek.

eurobond ve tahvil öğrenmek isteyen biri önce sabırlı olmayı öğrenmeli, çünkü bu enstrümanlar mevduat gibi hemen kendini belli etmiyor. faiz ile fiyat ilişkisini, vadeye kadar getiri kavrdıbını ve kupon ödemelerini kavrayınca 'bu niye düştü' paniği azalıyor. ben ilk baktığımda sadece kupon faizine odaklanmıştım, oysa asıl olay ihraççının riski ve kurdu.

küçük pozisyonlarla, kendi parasının acısını çekerek öğrenmek bence en sağlıklısı; thread'lerde okuduğun yüz tane yazı bir gerçek işlem kadar kafana girmiyor. son bir not: 'kesin garanti getiri' diye anlatanlardan da uzak dur, bu işte garanti diye bir şey yok, faiz riski diye bir gerçek var.

bu başlıkta en çok atlanan şey şu: eurobond da tahvil de fiyat dalgalanır, vadeye kadar tutarsan aldığın kupona bakarsın ama yolda satarım dersen faiz değişimi anaparanı yer. önce bunu sindirmek lazım. yabancı para cinsinden olduğu için kur riski, vade uzadıkça da faiz riski büyür. bankadaki mevduat mantığıyla girersen bir gün elinde fiyatı düşmüş, satmaya kıyamadığın bir kağıtla kalırsın.

ben teminat varyolu olarak önce işlem platformunda mevcut birkaç kağıdın fiyat geçmişine baktım, getiri ve faiz ilişkisini orada takip etmeyi öğrendim. temettü kovalar gibi burada da kupon takip ediyorum. küçük bütçeyle ve vadeyi uzatmadan denemek, 'faiz düşerse' varsayımıyla öğreniyorsan fena olmuyor. acı tecrübe notu: vade sonu hesabını yaparken vergiyi ve kur çevirisini atlamak, galiba benim en sık unuttuğum şey.