kredi çekip borsaya girmek

kredi faiziyle temettü getirisini kıyaslayıp matematik yapanlar var ama faiz yüzde 40'lardayken hangi portföy bunu düzenli katlıyor, o kısım muamma.

(bkz: kaldıraç)

matematiği basit aslında: kredinin faizi yüzde elli, endeksin ortalama getirisi yüzde yirmi beşse aradaki fark cebinden çıkıyor demektir. kaldıraç güzel gösteriyor ama yükselişte kazandığı kadar düşüşte de boğazına oturuyor.

bu benim de düştüğüm cesaretim biraz cehaletim muhtemelen küçük bir faizi affediliyormuş gibi geldi, ben eve küçük bir meblağ çektim. hesabı topladım; korkunç olmadı belki ama hoş da değildi. çünkü rakam değil davranıştan hoşlanmıyorum. kredinin faizini her döndürdük kez planımı mahvediyor, ekran kıpkırmızıyken bu ne demek. borsada o dalgalanma esnlerken elim titriyordu, çünkü parayı borç alarak plasmana uyarınca basmışım. velhasıl örnek teşkil edeyim: tek başına bunu realize etmek gerçek şansla açıyorsa ve bu yola gitmek kötü bilir gibi iskele yapın. sağlam diyorsanız kendi zekan gölgesinde oturmak en hayırlı olanı.

bir arkadaş yaptı 2023'te, ilk üç ay portföyü ile faiz gideri baş başa gitti. faiz sabit gider, hisse tarafı seans içi düdüğü çalıyor; ortalama maliyet yükselirken taksit ayrı bozuyor. borsa temettü / endeks getirisi uzun vadede cazip geliyor ama vade uymayınca kaldıraç bozuyor, mecburi satış kaçınılmaz olur. dipnot: krediyle gelen pozisyon, uykunu kaçırmaya başladıysa orada dur, risk yönetimi bu işin yarısı.

bunu ben bizzat denedim, o işin bir standardı yapmak o işi zar atmaktan çok uzak değil aslında. bankadan çektiğim tüketici kredisinin faizi üç aşağı beş yukarı yüzde 40 civarındayken ben ucuz kaldığını düşündüğüm tahtalara girip endeksin düşüşüne yakalandım. gelir şubesi rayından çıkınca geri dönen hisse neden borcun çevirmek için bir sene 'e kâr etmedim, iki sene boyunca da zarari çıkarmaya e' istedim. taksit hep zamanında ödendi, destek lazım psikolojik yüktü bazı fırsatları kaçırdım ziyan oldu.

neden çarpıcı olması 'zaten faiz düşük ve kısmi dövizini alarak' vardı; bol bol yeye gitmiyor. uzman da tek sermyesi kaldıraç değil tabi. e dersine çalışın uymamı yanlış zaten problemli. şunu unutmamak lazım bunu müşteri kredi işlemi o zaman 'invest in leveri kullan buda tecrübem kii'dir: en iyi tercih faizini sorulan 'enstrümanıyla çalış. işlem maliyetidir, tek kaldıraç vadedir .

kaldıraç dediğin şey zaten riski büyütürken bir de üstüne faiz ödemek aynı yükü iki katına çıkarıyor; krediyi taksit gününde öderken borsanın aynı ay artması performansı garanti değil, düşeni çekmek ise mecburi.

kredi faizi ile borsanın nominal getirisini aynı hizaya koyunca mantıklı gibi duruyor ama aradaki fark vadeye ve volatiliteye yayıldığında hesap karışıyor. borçlu paranın psikolojik baskısı yüzünden iyi bir hisseyi bile zararına satmak durumunda kalabiliyorsun.

(bkz: portföy yönetimi rehberi)

kredi faizi %60, borsanın yıllık getirisi belirsizken bu işin matematiği baştan tutmuyor. vadeli ödeme takvimi seni zorunlu satışa ittiğinde piyasa mutlaka dibi bulmuş oluyor.

kredi çekip borsaya girmeyi birkaç kez ciddi ciddi düşündüm, hatta hesap bile açtım ama nihayetinde yapmadım. faiz yükü kimi zaman borsanın uzun vadeli getirisini sollarken, bir de üzerine psikolojik baskı geliyor çünkü anaparanı teminat olarak koymuş oluyorsun. vade tarihi gelip de hisse aşağıdaysa satmak zorunda kalıyorsun, bu tam bir kaldıraç tuzağı örneği.

ha gerçekten yapanlar da var ve bir kısmı kazandı, ama ben istatistiğe bakarak kendi tasarrufuyla girenlerle kıyaslayınca risk farkı ortada. acı tecrübe olmasın diyorsan bence bu tarz işleri bir noktada selametle bırakmak lazım, çünkü borçla alınan pozisyon rahat bırakmaz.

bir kişinin bunu denediğini görüyorsan, önce çek bir kredi faizini oranla, sonra 'acaba kaç ay içinde yüzde 50 kazanacak' diye sor. bende de bir dönem vardı, borçla tüpraş alacaktım, sonra borca temettü yetiştirmeye uğraşırım diye vazgeçtim. temettü kazanç değil mi mesele? ama endeks sert faiz artışında dibi görürse kredi taksidi hemen yetişmez. aslında kaldıraçın kendisi araçtır, ama vade u yum u kırılganlığı alır: kredi aylık eşit taksit isterken portföy kar çeyrek çeyrek gelir. bugün bankadan yüzde 60 kredi alıp bist'e giren biri, maaşından değil portföyünden ödeme peşindedir ve anlık dalgalanma gırtlağına sarılır. deneysel olarak yapılmayacak şey de denmez ama uyku kalitesi portföy eşittir kredi dersen bozulur.