• bugün (91)
  1. komisyon düşük diye dar spread'e geçtik, birkaç ayda işlem maliyetinden kurtardığımızın kat fazlasını kötü fiyatlamadan kaybettik; ucuza almaca diye başlayan iş pahalıya patladı.
  2. borsanın en eski hatalarından biri. kağıdında düşüş gördükçe hemen maliyetine odaklanıp tekrar alıyorsun, sonra hisse daha düşüyor ve daha fazla kurşun harcıyorsun. sonuç: koca portföyde %70-80 oranında tek kağıttan kalakalmış. zarar görünen her düşüş aynı zamanda adi maliyeti sıfıra inmesine mecbur kılmıyor sen hiç temel ufka bakmadan tek seferde direniyorsun.

    bir hikayem de örnekti; iki farklı hisseye önce iyi niyetle aynı sermaye ayırmışım, ucuzladıkça eşit paylaştırdığım için ne kadar beklenti varsa gözden kaçırdım, iyi de hesabını yapamadım. hasılı maliyet düşürmek için gündeme gelmesi gereken şey ortalamayı düzeltmek değildir artık durum iyileşmediyse pusulayı kırmaktır; kişi kendi de en düşük kura yerleştirilecekmi maliyet ayarlaması teknik olarak büyük murad ediyor fakat geri kalanı kırpılmadıkça gitmiyor. temkini elden bırakılmayacak bir husus var ise hissenin her beş dakikasında eşit almayınız henüz bağımsız sınavdan geçildi.
  3. maliyet düşürme bahanesiyle zarara ekleme yapmak, bence ucuzculukla rasyonel yatırımcılık arasındaki ince çizginin adı. kağıt yüzde on düşmüş, hemen 'ortalama düşürelim' diyorsun, bir on daha düşüyor bir daha alıyorsun. sonunda elinde küçük bir pozisyon yerine devasa bir zarar kalıyor.

    piyasa düşerken almak elbette bir strateji olabilir ama nakit bitince strateji de bitecek, bunu unutmamak lazım. ben bundan sonra maliyet düşürmeyi tek bir kulla yapacağım, o da zaman içinde kamu açıklamalarıyla sınırlı kalsın diyorum. yoksa borsa istanbul'da ucuz kağıda balıklama atlamak da bu tarz bir kumar.

    bakınız (bkz: maliyet düşürmenin gerçek bedeli)

    sonuç olarak kendimi tutmakta zorlanınca kağıdı kapattım, o gün rahat uyudum. portföyün sağlığı, tek kağıdın maliyetinden daha önemli.
  4. portföyün en klasik tuzağı; düşen kağıda alttan alırım diye takviye yapa yapa ortalama maliyeti düşürmüş görünüyorsun ama sepeti de büyütmüş oluyorsun, hesabı kesince ortada düşen maliyet değil katlanan zarar kalıyor.
  5. en pahalı öğrendiğim ders bu oldu: düşen hisseye 'ortalamam düşsün diye' eklemek, aslında pozisyonu büyütüp riski ikiye katlamak. artık ekleme yapmadan önce tezimi yeniden yazıyorum, tez sağlamsa ekliyorum, sadece fiyat düştü diye değil.
  6. ortalama düşürmek diye dipsiz kuyuya para atmak... maliyet düşürme gerçekten mantıklı olabilir ama tek şartla, tezini bozan bir şey çıkmamışsa. yoksa sevdiğim hisse diye zarar pozisyonu büyütmek, maliyeti değil kaybı kesirli hale getiriyor sadece. ekleme yapmadan önce 'bugün olsa bu fiyattan alır mıydım' sorusunu sormak lazım.
  7. ortalama düşürmek psikolojik olarak rahatlatıcı ama her ek alım pozisyonu daha da ağırlaştırıyor. maliyet 40 liraysa düşsün diye üç kere alım yapmak zararı kilitliyor, çünkü düşüşün sebebini sorgulamıyorsun. benim hatam şuydu: tez bozulmuştu ama maliyete odaklandım, ekrana bakarken zarar iki katına çıkmıştı. tez sağlam değilse ortalama düşürmek maliyetsiz bir teselli değil, büyüyen bir fatura.
  8. en sık yapılan hata, zararda olan pozisyona love eklemek; aslında bu piyasaya 'daha fazla inanıyorum' demek. maliyeti düşürdükçe pozisyon ağırlaşır, risk limiti noktasına gelince panik satışa zorluyor. ben de bir dönem böyle teselli buluyordum. maliyet düşürme sadece tezin sağlam olduğu hissede, adım adım ve baştan planlanmışsa mantıklı; yoksa zararı katlamak oluyor.
  9. en sık yaptığım hata buydu: kâğıt düştükçe 'maliyet düşürayım' diye ekleme yapıp pozisyonun bakış açımı kilitlemesine izin verdim. bazen maliyet düşürmek gerçekten mantıklıdır ama gerekçe sadece düşüş ise işlem günlüğünde bunu erken yazmak gerekiyor.
  10. düşen hisseye 'maliyet düşürüyorum' diye ekleme yapmak, aslında kendine 'biraz daha sabret' demenin kibar hali; portföyün yüzde otuzu tek hisseye kayınca kimse o eklemelerin hesabını tutmuyor.

    ben de bunu bir kere yaptım, sonra fark ettim ki maliyet düşürmek değil, zararı kibarca saklamakmış yaptığım.