• bugün (96)
  1. geçen ay bir hevesle market fişlerini bir poşete doldurup kendi enflasyonumu hesaplamaya başladım. sepete hep aynı ürünleri koymaya çalıştım: süt, yumurta, yağ, peynir, ekmek. ilk ay ile üçüncü ay arasında yüzde yirmiye yakın bir fark çıktı, açık çekti.

    tabi tüik'in açıkladığı veriyle aramda uçurum var, çünkü benim sepetime sürekli zam yiyen kalemler giriyor. agresif konuşmayacağım ama şu var: cebimdeki his, resmi rakamın üstünde bir yerde seyrediyor.
  2. kendi sepetinizi aylık takip etmek tüik'e bakmaktan çok daha dürüst bir gösterge. ben altı aydır sabit ürün listesini alışveriş sonrası tek tek not alıyorum, çıkan yıllık artış tüik'in açıkladığının hep üstünde. sepetteki ağırlıklı ürünler, indirimli markalar, kira kadar önemli olmasa da alım gücünüzü neyin erittiğini net gösteriyor.
  3. kendi sepetini oluşturup her ay aynı ürünlerin fişini biriktirince tuketim enflasyonunun resmi rakamdan neden farklı çıktığını gayet net görüyorsun. ben üç aydır deniyorum, sadece markete gittiğimde harcadığım para aynı kalırken sepetimdeki ürün sayısı bariz azaldı.
  4. tuik'in sepetiyle benim sepetim zaten bir değil, ben sebze meyve alıyorum, onlar ideal vatandaş tablosu çiziyor. market fişlerini aylarca biriktirip satır satır okuduğumda fiyat artışının resmi rakamın bir tık üstünde seyrettiğini görüyordum. barbunya, süt, peynir kalemlerinde zamlar çok daha sert, bu yüzden kişisel enflasyon daha yüksek çıkıyor. sanırım mesele fiş doğru okumak değil, sepete aynı ürünleri girmek; yoksa marka değişince rakam top gibi zıplıyor.
  5. bim, a101 fişlerini toplayıp kategorize ettiğimde tüik ile tutarsız bir tablo çıkıyor ortaya. gıda tarafındaki sapma ürün bazında bazen yüzde elliyi aşıyor, resmi veriyle arasındaki makas zaten ayrı bir tartışma konusu.
  6. kendi market fişlerimi iki senedir excel'e atıyorum, gerçekten tufe'nin açıkladığı ile bire bir örtüşmüyor. hane harcama sepeti tüfe sepetinden farklı olduğu için zaten birebir aynı çıkmaz, ama bazen ciddi anlamda ayrışıyor, özellikle market ve kira tarafında.

    örnek verirsem süt, yumurta, ekmek, yağ gibi temel kalemlerde artış tüfe'nin üstünde oluyor. bu nedenle kendi tüfe'ni hesaplamak aslında kişinin gerçek enflasyonunu görmek adına oldukça faydalı. herkese öneririm çünkü kendi gerçek enflasyonunu görmeden faiz kararı veya zam pazarlığı yapmak havada kalır.
  7. kendi enflasyonunu hesaplamanın en dürüst yolu bu galiba. tüik sepetine değil de gerçekten aldığın şeye baktığında rakam çok daha acı çıkıyor. ben üç aydır biriken fişlerle ufak bir tablo yaptım, market kalemi bazında artış resmi verinin epey üzerinde. kimseye tavsiye değil ama insan kendi gerçeğini görmek istiyorsa en iyi yöntem bu.
  8. market fişlerini atmıyorum artık, kenara atıp üç ayda bir karşılaştırıyorum. buzdolabı doldurma maliyeti son bir yılda kendimce hesapladığım kadarıyla %50'nin üstünde artmış, halbuki kurumların açıkladığı tüfe bambaşka bir yerde geziyor.

    diyeceksiniz ki envai çeşit çikolata saymıyorsun ama bu işin püf noktası da burada zaten. enflasyon zaten sepetin işi, o yüzden herkes kendi sepetini yapsın, en azından yaptığı bütçenin ne olduğunu net görürsünüz.
  9. hesabı sadeleştirmek lazım, her ürünü değil sev... hayır. .
  10. son altı aydır bütün market fişlerini bir zarfta biriktiriyorum, kenara not düşüyorum: aynı peynir noldu, kahve noldu vs. reel tüfe kendim hesaplayınca açıklananla uyuşmuyor, şaşırmıyorum. sepette bana gerçek likes boğaz sıkıyor tamam. rakama sonra ülfet eder.

    diyorum ya, sebze meyve hariç takyim etmek en mantıklısı. şu pandemi ile şu şubatta %39 artmış işte salça-inanın. bana kalırsa hesabı yaparken değil ama farkında olur.