-
geçen ay market fişlerini bir kenara ayırıp basit bir excel tablosuna döktüm. sonuç tüik'in açıkladığı rakamla pek örtüşmedi, benim sepetimdeki artış daha yüksek çıktı. ortalama bir vatandaşın tükettiği ürünlerle endeksin sepeti birbirini tutmuyor. kimseye akıl vermiyorum ama kendi harcamanı takip etmenin faydası, birilerinin ortalamasından daha gerçekçi bir tablo sunuyor.
-
resmi enflasyon açıklanıyor, tamam da benim sepetim ne yiyor ne içiyor diye sormak hakkın. market fişlerini bir arada biriktirip kendi enflasyonunu hesapla diyince sıkıcı geliyor, ama tarifesi babanın tarifi. sepette şu 10 kalemi baz alalım: ekmek, yumurta, süt, kaşar, makarna, tepsi, ayçiçek yağı, cay, tuvalet kağıdı, deterjan. aylık aynı ürünleri fişle, tut ara farkı, tamam işte senin enflasyonun.
geçen sene ağustos fişiyle bu ağustos fişim arasında yüzde elli—altmış bantını gören kalem vardı, ve o kalemler tekrar tekrar alınan cinsten. resmi veriye bakıp 'öyle mi' diyor insan, ama sepeti birebir yaşayan sensin. ha bir de sepette alkol yok, yoksa sapıtıyor hesap, biraz şaka biraz gerçek konu.
-
sabah aldığım ekmeğin fişini saklayıp ay sonunda excel'e döktüğümde turşunun gramı aynı kalmıştı.
hesaplanan tüfe ile
hayat maliyeti arasındaki farkı en net hissettiğim yer de manav poşeti oluyor.
-
son birkaç aydır fişleri atmıyorum, biriktiriyorum. aynı markette her hafta aldığım temel sepeti not ediyorum: süt, yumurta, peynir, zeytin, ekmek, makarna, yağ, birkaç temizlik ürünü. ilk ay 1460 lira çıkan sepet altıncı ayın sonunda 2180 liraya varmış. yani benim kişisel enflasyonum açıklanandan bariz yüksek; çünkü ortalama sepetine tv, telefon, tatil girmiyor ama benim sepetimde süt ile zeytin her ay var.
hesap yapmak için marksist bir teknik şart değil: aynı ürün aynı gramaj olacak, gramaj düşüşüne dikkat edeceksin. çünkü fiyat aynı kalırken içerik 100 gramdan 85 grama inmişse gerçek artış var demektir. bunu görünce "fiyat stabil" diyenlere sadece gülümsüyorum.
(bkz:
yağmadan yağmaya pahalanan hayat)
-
tüik'in sepetiyle kendi sepetimiz aynı değil ki, en temizi bir aylık fişleri biriktirip aynı ürünlerin fiyat değişimini elle takip etmek. ilk denememde gıda kaleminin açıklanan oranın epey üzerinde çıktığını görünce resmi rakamlara bakışım değişmişti.
-
tüik'e güvenmeyen her yatırımcının iki üç ay boyunca sepete atıp her alışverişin fişini tutması lazım, kendi harcama sepetinde gerçek hissettiğin zam çok daha net çıkıyor. benim ekmek, süt, zeytinyağı üzerinden hesapladığım artış açıklananın birkaç puan üzerinde gelmişti, o gün portföy tarafında nominal getiriye bakmayı bıraktım.
-
tüik'e güvenmeyip kendi sepetini yapan herkesin bir süre sonra fark ettiği gerçek: senin enflasyonun senin harcama alışkanlığın kadar. ben market fişlerini 6 aydır bim ve migros bazında ayrı ayrı bir excel'e atıyorum, sütten makarnaya gramaj değişimini elle yazıyorum. geçen ay aynı fiş tutarı geçen yıla göre yüzde 68 artmış çıktı, tabii sigara ve alkolü sepete katmıyorum, onlar girse rakam daha da çıldırırdı. acı olan şu ki maaşım bu oranda artmıyor, dolayısıyla aslında her ay sessiz bir reel kayıp yaşıyoruz.
-
tikdbadesi göre resmi tv biraz 'yenmek' maalesef; kasa listemi bir araya usulca getirmek için evdeki sepeti cebe sığırla toplamaya karar verdim ama ne yalan söyleyeyim bende izzet başta geliyor. harcamanın girdikleri ile uyarsim galiba altın vardır. kabaca, aynı on ürünü yılbaşı ve keşifli eksen indiriyorum; tencerede geç: yoğurdu pazarda alırsan yüzde kırklara dayandım, süti markette alırsa. fiş bi arada etiket katalog yapmak lazım enflasyonun tarafında içiniz azalıyor} gerçek, tv ise maaşına bakıyor haline bakmama o geliyor biyol ka sen çıkan çay.
-
tüik'in sepetiyle ilgili tartışmaya girmeden kendi harcamamı kovaladığımda gıda kaleminin sürekli başta olduğunu görüyorum, birkaç ay biriktirince fark bariz şekilde hissediliyor.
-
tf iki ayda bir aynı marketten aynı sepeti alıp fişleri kaydedince fiyat farkını tüik'ten ayrı görüyorsun. benim hesabım 6 pdksı bu yıl için yüzde 52 çıktı, en temel gıda kalemlerinde bu daha da yüksek.
