otuz yasinda sifirdan birikim

otuz yaşında başlamak geç değil, ama ilk beş yılın hatası otuz yıl boyunca faiziyle geri dönüyor. önce acil durum fonunu ayır, sonra vadeli ve temettü hissesiyle yavaş yavaş başla; enflasyonun altında kalmayan bir getiri bile bu yaşta bileşik getirinin temeli oluyor.

otuz geç değil diyenlere inanasım geliyor ama iki vadede enflasyon konuşunca o iki de eriyor. yine de başlamanın tek kötü hali hiç başlamamak, bilesik getiri geç de olsa çalışıyor. önce acil durum fonu, sonra aylık otomatik talimat; gerisini düzeltirsin.

otuz yaş, birikim için düşünüldüğü kadar geç değil ama geçen on yılı "keşke keşke" melodisiyle kapatmak da çözüm değil. benim özetim şu: ilk hedef özel bir yatırım değil, üç aylık acil durum fonu. ne zaman 3-6 ay kira, fatura ve market masrafını kenarda görsen, stres çok belirgin azalıyor.

ondan sonra otomatik talimatla her maaştan otomatik bir kesinti, salla küçük diyerek başladığın gevşek bir dca, sonra altıdan ve fondan uzaklaşmadan sade bir portföy. "hisse senedi, altın, döviz üç yönlü dağıtsam kâr eder miyim" diye sormak aslında ben de bir zamanlar sormuşum, işte o zaman o maskenin arkasında şapkanın kalmadığını fark ediyorsun. mevzuyu zenginlik yarışı olarak görmeyi bıraktığında, yavaş da olsa öne geçtiğini fark ediyorsun.

bunu otuzumda yaşadım, o yüzden biraz acı tecrübe diyebilirim. aylık düzenli 3000 köşeye atsan otuz yıl sonra enflasyon altında ezilir ama refleks oturmaya başlıyor. önce borçları bitirdim sonra otomatik yatırım talimatı kurdum, maaş gelince kendi elimle hesaba sokmaya çalışmak hep erteleniyor. 'geç kaldım' hikayesi bir masal, asıl geç kalmışlık hiç başlamamakta.

otuz geç değil ama yirmili yaşlardaki 'versene kardeşim o parayı' rahatlığı gidiyor, onun yerine ne alacağını düşünerek alışveriş yapıyorsun. ilk adım acil durum fonu, ardından her ay düzenli az da olsa bir yatırım hesabına atılan para. benim tavsiyem borç kapatmaya öncelik vermek, çünkü faiz öderken birikim yapmak kovayı delikken doldurmaya benziyor. bir yılın sonunda o küçük düzenli atılan paraların hiç de küçük olmadığını görüyorsun.

otuz yaş birikime başlamak için ne geç ne erken, tam ortası aslında. faiz ve enflasyon dengesinde aylık kenara attığın tutar kadar düzenli olması da önemli; 1000 lira 30 unda başlayıp her ay aynı disiplinde koyabiliyorsan 40 ında ciddi bir fark yaratır. ben 29 umda birikim hesabı açtığımda hala kredi kartı borcu ödüyordum, önce borç kapatmak ilk adımdı. sonrasında acil durum fonu, sonra endeks fonu ve temettü hisseleri ekledim. 30 unda her şey geç kalmış gibi gelebilir ama tarafsız bakınca 20 lerinde har vurup harman savuran arkadaşların önüne birkaç yılda geçebiliyorsun.

otuzunda elinde kayda değer bir şey olmaması birçok insanın gerçeği, ben de bu gruptanım. ilk adım maaştan otomatik bir birikim hesabına para aktarmak oldu, sonra endeksi takip eden bir fonla başladım, tek tek hisse seçip maceraya girmeye gerek yok. bu yaşta kısa yoldan zengin olma hayali yerine düzenli ve sıkıcı bir yol izlemek çok daha gerçekçi, geç kaldık ama hiç başlamamaktan iyidir. tek pişmanlığım işsizken o parayı kripto kaldıraçta kaybetmem, o acı oto talimatı tanıdıkça geçti.

sifirdan baslamak icin gec degil, ben de 31 yasimda aylik gelirin yuzde yirmisini ayirarak basladim, ilk yil kimseye soylemeden biriktirdim cunku cevre baskisi motivasyonu dusuruyor.

otuzda başlamak için geç değil de, otuzdan önceki o rahat 'nasıl olsa başlarım' tavrı adamı yakıyor. ilk iş hesap kitap yapıp her ay kenara ne kadar atabileceğine dürüstçe karar vermek, sonra da bunu düzenli birikim talimatına bağlamak. disiplin gelince otuz da olsa kırk da olsa bir şeyler birikmeye başlıyor.

benim de acı tecrübem şu: erken dönemde getiri peşinde koşup ana parayı riske atmak çok cazip geliyor. halbuki ilk hedef alışkanlığı kurmak, portföyün temelini düzgün kurmak. emeklilik hesabı ya da düzenli alım gibi basit araçlarla başlayıp sonra çeşitlendirmek daha sağlıklı. yoksa 'geç kaldım' paniğiyle kötü kararlar vermek işten bile değil.

otuzda sıfırdan başlamak asla geç değil, asıl sorun piyasanın durmadan at avrat gibi akşamları oynaklığı. ufak başla, acil durum fonunu ayır, gerisini yavaş yavaş endekse yay.