-
kira çok yükselince insanın aklı ister istemez 'artık kredi ödeyeyim bari' noktasına geliyor. ama ev fiyatları gelire göre uçtu, kredi faizleri de cabası; peşinatı mevduatta tutup getirisiyle kirayı karşılamak çoğu şehirde matematiksel olarak daha mantıklı duruyor. evin bir duygusal güvenlik olduğu doğru, ama yatırım tarafına bakınca likidite ve esneklik kiracının elini güçlendiriyor. yine de bu hesap şehre, faize ve kiraya göre tamamen değişir.
-
bu tartışmada taraf tutmadan önce herkesin kendi rakdıbına bakması lazım, yoksa genelgeçer cevap yok. ben iki tarafı da yaşadım: kirada otururken paranın bir kısmı nakitte kalıyor, acil durumda nefes alıyorum; ev sahibi olunca taksit sabitleniyor ama bakım, aidat ve vergi derken görünmeyen kalemler ekleniyor. özellikle krediyle alınca faiz yükü, kirayla arasındaki farkı bazen çok uzun süre kapatamıyor.
benim gördüğüm, takıntılı bir şekilde 'al ya da otur' diye düşünmek yerine oturacağın süreye bakmak. kısa vadede taşınacaksan almanın anlamı yok, satarken komisyon ve vergiyle uğraşırsın. uzun vadede ve ödeme gücün varsa ev bir barınak ve enflasyona karşı bir çıpa olabiliyor. kendi adıma ölçü şu: taksit, gelirimin yüzde otuzbeşini geçiyorsa kirada kalmak daha mantıklı geliyor, yoksa uykum kaçar.
-
kredi faizi yüzde kırklardayken ev almanın duygusal tarafını bir kenara bırakıp hesap yapınca kirada oturmak daha mantıklı görünüyor bana, tabii bu denklemi iyi kira çarpanı ve sağlam portföy kurgusuyla birlikte düşünmek kaydıyla. kira artışları ve enflasyon denklemine kredi taksidi eklenince uzun vadede en sağlamı bazen yarısı ev yarısı endeks oluyor.
-
faizler bu seviyedeyken krediyle ev almak neredeyse oturduğun yerin sahibi olmak değil, bankanın ortağı olmak gibi. kirada otururken kalan parayı kıymetli maden ya da endeks tarafında değerlendirenler de boş durmuyor. benim kişisel tecrübem şu: hangisi daha ucuza geliyorsa onu önyargısız hesaplamak lazım, aile baskısıyla alınan ev illa 'mantıklı' olmuyor.
-
sayı meselesi tabii, şartları hayata göre değişiyor. ev kredisi faizi şimdiki seviyede içini akıtan cinsten, taksit faizine meka riski fazla. kirada oturmaksa nakdi tutup gerektiğinde müdahale etme esnekliği tanıyor. şahsen ben bir dönem kirada bıraktım, kiralardaki artış hastanesi... kira artış usulüne tabi olunca hadi bakalım.
ev alyo fiyorken bir kira ömürlük yuva addetmek de lafta hoş ama illen evler griştirilen kira ana mbonoği gömüyor. ikisinin de kendiliğinden 'doğru' cevabı yok, sizin sebeplerinize, yaşınıza ve ailenize etkisine bakmanız gerekiyor. sayfada kesin cevap aramayın.
-
bu sorunun cevabı tek bir formülle verilemez, tarafların birçoğu hediyes rasyolu diye kesin konuşuyor malesef. ben bir noktada gölgede kalan tabloyu paylaçayım: ev alırken sadece fiyat karşılaştırması yapmak yamum ipiptir, kıredi faizio, peşinat, tapu, aidat, emlak vergisi karşı cinetteki perspektiften kıyaslamak gerekiyor. yatırdığın anaparanın fırsat maliyeti (hisse, tahvil), topladığı kira farkı, oyunun bütün rest yansıması tabloya eklenincd tablo tamamen isark otuyor.
kendi perspektifinden yaşöylüyorum; evi ihtiyaç olarak acil ve oturmak ama fiyat/hesap hakkındaıbım tarafında düşünürken boşandım. hesap dikine ve sabır gerektiren bir süreç. sustum yeri tespit edip aylık fiş takip edibim masaya oturunca her şey daha dokunlaldık bence kolay hesap. sonraki riskli s.' cümle elele şunlar bence sözlüğün altına iktiladırdem kurya.