yurt dışı hisse alırken vergi meselesi

temettü gelirini beyan etmeyi unutan çok kişi var, sonra faizle beraber vergi cezası geliyor bu tarz şeyler insanı yorar. ben ilk sene beyanı kaçırıp düzeltmek zorunda kaldım, o stresi unutamıyorum. artık her işlemi excelde tutup yıllık gelir vergisi dönemine hazırlıyorum.

yurt dışı hisse alırken vergi meselesi çoğu yatırımcının beyan dönemi gelince fark ettiği bir baş ağrısı; temettü stopajı ayrı, alım-satım kazancı ayrı, beyanname ayrı derken muhasebeci kapısına düşüyorsun. ben ilk sene hesapsız alıp ikinci sene ekstra vergi ödeyerek öğrendim bu işi.

ilk yurt dışı hissemi aldığımda heyecanla getiriyi hesaplıyordum, bir baktım satış yapınca vergi beyanı diye bir gerçek var. temettü kısmı ayrı, kâr kısmı ayrı, kur farkı da ayrı hesaba giriyor ki muhasebecim olmadan mümkün değil çözmek. o yüzden artık sadece uzun vadeli tutuyorum, sat-al ile uğraşırsan vergi beyanı baş ağrısından başka bir şey değil. en çok da bunu baştan bilmediğim için fazladan yüzde 15 ödediğim döneme yandığımın resmidir bu.

temettüde stopajı, satışta yurt dışı kazancı beyanını unutan yatırımcı yıl sonunda beyanname doldururken tanışıyor gerçekle. her ülkenin oranı farklı, vergi anlaşmalarını okumadan 'nasıl olsa otomatik kesilir' demek beyan hatasına kapı aralıyor.

abd hissesi alınca temettüde %20 stopaj kesiliyor, satış kazancını da beyan ediyorsun; çoğu kişi ilk sene bunu bilmeyip ceza yiyor. ben artık temettü yerine büyüme hissesi seçiyorum, en azından vergiyle uğraşmıyorum.

bir aracı kurumdan abd hissesi alınca 'nasılsa beyanname otomatik olur' diye düşünmüştüm, sonradan öyle olmadığını anladım. temettüde ve satışta stopaj, kâr edilen tutar üzerinden beyanname gibi bir sürü kalem var. işin ucunda sonradan vergi borcu çıkması olduğu için hesap açmadan önce birkaç saat konuyu okumanı tavsiye ederim.

işin kötü yanı, yurt dışı hisse aldığın an temettü ve faiz gibi kalemler beyanname kapsdıbına giriyor, çoğu kişi bunu bilmiyor. stopaj kesilse bile o ülkeyle anlaşmaya göre türkiye'de beyan edip mahsup etmen gerekebiliyor. ben ilk sene iki aracı kurum gezdim, ikisi de farklı şey söyledi; bir mali müşavire danışıp evrakı saklamak en temizi.

(bkz: stopaj)

yıllık beyan zorunluluğunu bankadan temettü geçse bile unutan çok oluyor; vergi matrahı ve iki ülke arasındaki anlaşmayla kesinti farkları önemli. ilk sene kârın üzerine oturup, satışta zarar olunca beyan gerekmez sanmak can sıkıcı bir heves oluyor. portföy maliyetini ve temettü oranını eksiksiz takip edecek şeffaf bir tablo şart, bir de yılın belli dönemlerinde beyan takvimini kontrol.

yurt dışı hisse aldığında aslında iki yerde vergi yükümlülüğün var: birin, aldığın ülkedeki kurum üzerinden otomatik kesilen temettü stopajı; diیen, türkiye'de beyan etmen gereken kazançlar ve temettüler. satıp kazandığın para, türkiye'de değer artış kazancı olarak değerlendiriliyor ve yıllık gelir vergisi kapsamında beyan ediliyor. temettü aldığında ise kaynak ülkede kesilen stopajı beyanda mahsup ediyorsun.

bu süreç baş döndürücü olur çünkü beyanı da e-devlet ya da muhtarlık üzerinden hazır beyan sistemi değil, beyan sistemi artık tek tıkla olmuyor, gel/kazanç/latlı kısmında beyan, fakat beyanda hem kuro farkı hem temettü stopajı hem de hangi ülkenin hangi vergi anlaşması olduğuna bakmak gerekiyor. bir sürü ufak teferruat var. tanıdığım birkaç kişi yıllar sonra cezalı fark tarhiyatı yedi. işin özeti: hesap açmadan önce ya mali müşavirle konuş ya da bu yarlığı baştan göze al.

abd borsasından apple, nvidia alan çoğu kişi temettü ve alım satım kazancını beyan etmeyi unutuyor ya da bilmiyor. yıl içinde hesabına düşen temettülerden abd otomatik %20 stopaj kesiyor, ama türkiye'de bu geliri beyan edip üzerinden geçen vergi varsa tamamlıyor. beyan etmezsen bir noktada gecikme faiziyle karşılaşıyorsun.

al-sat kazancında ise maliyet hesaplaması işin en çetrefilli kısmı, kur farkı hesaba katılınca türk lirası bazlı kar çok daha yüksek çıkabiliyor. bir muhasebeci tanıdıkla oturup hangi durumda beyanname verilir tam öğrenmek gerekiyor. zamanında maliyeyle uğraşmamak için kayıt tutmak başlı başına bir ek iş gibi, ders çıkardım.