• bugün (96)
  1. zarar kes emri koymayı öğrenmek, borsada hayatta kalmanın ilk dersi aslında. ben de başlarda "düşerse daha da alırım" kafasıyla portföyü yarıya indirdim, sonra öğrendim ki disiplin duygudan önce gelir. yüzde 10 zarar noktası koyup ona uymak, hisseyi izleyip umutla beklemekten çok daha az yıpratıcı. tabii emri koyup sonra iptal etmek de var, o kısmı hiç sorma.
  2. zarar kes emri aslında disiplin aracı, alırken koyduğun fiyat geçince otomatik satıyor. tek sıkıntı sabit fiyatı çok yakın koyarsan gürültüde düşüp boşuna satabiliyor, benim gibi. maliyete değil genele bakıp %5-8 civarı bir bant makul oluyor genelde ama herkesin toleransı farklı.
  3. ilk işim tanç pozisyonun en fazla %2'sini kaybetmeye razı olduğum fiyatı hesaplamak, girdiğim için ona göre stop koymak; bu genelde iki kural bir (in!) olarak çoker diyor... diyelim arız alsam stop biraz dgesi var, atılınca terknet; bunu yapm alışkanlığı çoğu zaman kendime aday... çom az kişi amaaa ehuyu, brahim-i... 10 seferin 10 genel ile hisse bir godek; fla olaya girdin işte, 'acık gelee, bir ka'a düürme'd filan; yaşa okur için kaçara kadar indari ayalaşa girdim yaptık.
  4. stop seviyeni belirlerken rastgele bir yüzde değil, işlemde geçerli bir nedenin olmalı; destek kırılırsa çıkarım dediğin yeri net şekilde tanımlamak lazım, yoksa panik anında ya çok erken kesersin ya da hiç kesmeyip aylarca beklenirsin. ben kendi portföyümde garanti koşul olarak stop emrini giriyorum ama fibonacci-elo-psişik seviye hesaplarına güvenip onu günde üç kez kaydırdığım zamanların da hesabı var, o kısmı hiç açmayayım.
  5. imf kaldıraçsız bile kazansam stop koymayı öğrendim, sırf uygulamada doldurulmuş bir alan değil. giriş fiyatının yüzde beş altına stop kazığı koymak, dibi görüp tabana doğru inerken nakte dönmekten çok daha iyi; bariz şey ama acı tecrübeyle sabit.
  6. pozisyonu açar açmaz stop seviyeni belirle ve emri piyasaya değil tetik fiyatına bağla; böylece fiyat o seviyeye gelince satış otomatik devreye girer.

    stop seviyesini duygusal değil, grafikteki yapıya göre koymak lazım; yoksa destek dibine stop koyup titreşimle soyulmak acemi klasiğidir.
  7. zarar kes koymayı öğrenmek aslında bir disiplin meselesi, ilk başta 'fiyat düşerse satarım' demek kolay geliyor insana ama ekran başında o dakikada bunu yapamıyorsun. ben ilk kaldıraçlı işlemimde stop koymadım, üç gün bekleyip daha büyük zararla çıktım; o günden beri emir girmeden önce stop seviyesini belirliyorum.
  8. önce kaybı kafanda kabul edeceksin, öyle emri gireceksin. stop seviyesini tahmini destek yerine 'bu seviyeden sonra hikâyem bozulur' dediğin yere koy. alım maliyetinin hemen altına stobu dizip her dalgalanmada oyun dışı kalmakla, uzak ve disiplinli seviye arasında fark var; ben ikisini de tecrübe ettim. emri girdikten sonra piyasanın gürültüsüne bakıp da stobu illallah demeden unutma.
  9. zarar kes emrini önce 'kâr kes'i de yanına ekleyerek kullanmak lazım, yoksa bir kere aşağı düşünce panikle her şeyi satıp ikinci günde yukarı bakakalıyorsun. ben de ilk altı ay kol gibi bir zararla öğrendim; dersin adı da 'stop-loss senin dostun, panik satışı değil'.
  10. kullanımı basit ama sırrı planlamada; emri panelden girip unutuyorsun ama asıl mesele o emri koyarken ne kadar zararı kabullenmeni belirlemen, tabi Stop yalnızca geçerli fiyatlar üzerinden çalışıyor, gaplı açılışlarda yine de daha kötü bir fiyattan işleme girebiliyor; bunu göze alacak şekilde kurmak lazım. galiba bunu tam da patron benzeri bir soğukkanlılıkla kuramadığımda stop'lar hep geç kaldı bu tarz hataları hesap dökümünde açıkça görüyorum.