sistemin fon getirisi ayrı devlet katkısı ayrı konuşulmalı; katkı cazip görünse de çıkışına kadar süren ve geri alımında kesilen tutarlar işin hevesini kaçırabiliyor. benim deneyimim: viop ve hisse ürünlerine de bulaşan bes fonlarında uzun vade gerçekten sabrı ödüllendiriyor ama bunu enflasyon sonrası okumak şart.
bireysel emeklilik sistemi denen şey ilk bakışta cazip geliyor: her ay bir miktar kesiliyor, devlet de üzerine bir şeyler koyuyor, sonunda hoş bir birikim görüyorsun. ama uzun vadede işe yarayıp yaramadığını anlamak için kesintilere ve gerçek getiriye bakmak lazım. benim gözlemim şu: getiriyi doğru fonda tutmadıysan, yani mevduat ağırlıklı fonlarda debelendiysen, devlet katkısı bile o enflasyon ortamında komik kalıyor.
yakın bir tanıdığım on yıldan fazla sistemde kaldı, fon dağılımına hiç dokunmamış. hesabında güzel bir rakam görünce sevindi, ama alım gücünü hesapladığında on yıl öncesinden pek de ileride olmadığını fark etti. yani bes otomatik pilotta uzun vade birikim değil, uzun vade kendini kandırma olabiliyor. fon seçimini takip edeceksen mantıklı, yoksa sadece devlet katkısı için girmek insanı fazla goygozle tutmuyor.
