-
borsa istanbul'da ilk yılımı geride bıraktım, geriye dönüp bakınca en çok işime yarayan şey teknik analiz değil, kendi hatalarımın listesi oldu. ilk başlarda herkesin söylediği hisseyi alıyordum, grafikleri süsleyip kendimi trader sanıyordum. sonra fark ettim ki toplam maliyetin içinde komisyon ve vergi ciddi bir kalem, hesabı çeyrek bazında tutunca çıkıyor.
bir de rüzgarın yönünü değil tahtadaki döngüyü izlemeyi öğrendim. endeks her gün yeşil olamıyor, kademe kademe satan yatırımcı bazen tek kuruş kâr etmeden çıkıyor. o yüzden ilk yıl tavsiyesi almaktan çok pozisyon büyüklüğünü ve stop disiplinini düşünmek lazım.
-
borsa istanbul'da ilk yılım bitince fark ettim ki en büyük kaybım kötü hisseden değil, kendi sabırsızlığımdan geldi. ilk hafta üç kağıt alıp ikisinden zararla çıktım, üçüncüsünü de taban taban izlerken sattım. sonra o kağıt iki ayda %40 yaptı; tabii ki sattıktan sonra. (bkz:
sabırsız yatırımcı profili)
o dönem öğrendiğim en net şey portföyü tek hisseye yığmanın kaldıraç kadar tehlikeli olduğu. bu tarz acı tecrübeler insana 'ben yaparım' hevesini hızlıca söndürüyor, iyi ki de söndürüyor. endekse yayılmış birkaç fon ve birkaç temettü hissesiyle devam edince ekranı daha az açmaya başladım, geceler de daha huzurlu geçiyor açıkçası.
-
borsa istanbul'da ilk yılımın en büyük dersi şu oldu: ilk üç ay kazandığım para becerimden değil, piyasanın o dönemki yönünden gelmişti. endeks yükselirken herkes dahiyiz, düşünce anlıyoruz kim olduğumuzu. ilk yılın bana kattığı asıl şey temettü verimi hesaplamak, bilançoya bakmak ve portföyü tek sepete koymamak oldu.
bir de şu var: ilk yıl işlem sayım portföy büyüklüğümden fazlaydı, komisyonlar sessiz sessiz kemirdi. bu kafayı bıraktım ama o acı tecrübe ders oldu sanırım.
-
ilk yıl en çok öğrendiğim şey kaldıraçla hızlı zengin olma hevesinin ne kadar tehlikeli olduğuydu; bana da bir kez acı şekilde öğretti. endeks bir yükseldi bir düştü, asıl fark maaş günü otomatik alım yapmak ile
grafiğe bakıp korkmak arasında çıktı.
-
ilk yılımda en büyük hatam her düşüşte panik satışı yapmaktı, komisyonlarla beraber maliyetim iyice şişti. şimdi portföyü sektörlere dağıtıyor, temettü verimine bakıyor ve ekranı daha az açıyorum; sabır gerçekten bir strateji kalemiymiş.
-
ilk yılın en net dersi şu: kafamdaki parlak hisseler çok değil, duyduğum bir haberin tepe noktasında aldığım kağıtlar bir hayli hüzünlü kaldı. temettü verimliliğine bakıp peşine düşmeyi, grafik merakından çok şirket bilançosuna bakmayı bu yıl öğrendim; hoş bazen hâlâ üç aylık bilanço raporunun okuyup 'aa iyi mi kötü mü' diyorum. (bkz:
borsa psikolojisi)
-
ilk yıl en çok öğrendiğim şey kâğıt seçmekten önce pozisyon büyüklüğünü yönetmekmiş; gereksiz kalabalık portföyle her habere tepki veren ben, sadeleşince ilk defa mantıklı düşünebildim.
-
borsa istanbul'da ilk yıl notları diye arşiv tutsam en üstte 'panikle al, panikle sat' yazardım. ilk yılda en büyük hatam haber peşinde koşmak ve gün içi hareketlere göre pozisyon değiştirmek oldu. sonuçta komisyon ve işlem vergisi birikimin hatırı sayılır kısmını götürdü.
ilk yılda kazandığım en değerli şey ise ne olduğunu bilmediğim şeye girmeme alışkanlığı. endeks yükselirken herkes dahi, düşerken herkes teselli arıyor. bir yıllık deneyim bana gösterdi ki sabır ve şirket araştırması, ekran başında nöbet tutmaktan daha karlı.
-
ilk yıl portföyümün yarısını tek bir hissede tutup endeksin altında kaldım, sonra dağıtınca hem oynaklık düştü hem uyku düzeldi. en büyük dersim şu oldu: temettü ve bilanço takvimini bilmeden alım yapmak, kumar masasına oturmaya benziyor.
-
ilk yılın en büyük dersi portföy büyüklüğü değil, kaldıraçtan uzak durmak oldu. hesabı ilk açtığımda her şeyi tek tabağa yemek isteyen o heyecanla girdim; sağ olsun iki tavan bir tabandan sonra o heyecanım kendiliğinden geçti. sonradan öğrendim ki trendir, işlem sayısıdır, bunlar sigorta gibi, kötü günde ne kadar gereksiz risk aldığını gösteriyor.
iyi notlar da var: temettü vermeyi seven, bilançosu güçlü şirketlere sabırla tutunmanın sonunda meyvesini vermesi kadar rahatlatıcı bir şey yok. ilk yılı özetlersem: heyecanla başla, yavaşla, seve seve öğren; tek tavsiyem niyetini asla 'para katayım' diye değil 'kendi yöntemimi bulayım' diye kur.