• bugün (94)
  1. şirketlerin bilançosunu enflasyona göre düzeltme işi işte; kâğıt üstünde kâr artıyor ama cebindeki para aynı. bu tarz düzeltmeleri kâr sanan yatırımcı çok.
  2. şirketlerin bilançosunu, para biriminin satın alma gücünün enflasyonla içinden geçtiği bir hesap üzerinden yeniden ifade etme olayı; yani karın gerçek mi yoksa ürün sırf pahalandığı için mi boyunun uzun göründüğünü sorgulamanın yasal hali.

    vergi matrahı ve kar rakamı değiştiği için, anlatımda 'temettü vermedi ama nereden kazanç oldu' muabbetinin sık karşına düştüğü kalem bu, borsada rapordan okuyup şirketin finansallarına bakan bir yatırımcı için bayağı hesap değiştiriyor.
  3. muhasebe kitaplarında 'enflasyon düzeltmesi' diye geçen şey, aslında şirketin bilançosunu gerçeğe yaklaştırma çabası. nominal olarak kar artıyor gibi görünürken reel bazda zarar eden şirketler yıllardır bu kavramı bekliyordu. gibi terimlerle anlatılan şey basit: bir varlığın bugünkü yenileme maliyeti artmışken, onu eski değerinden göstermek bilançoyu yalan söyletiyor. tabii her şirket için sonuç aynı değil; ithalatçı için kur farkı, ihracatçı için stok değerlemesi bambaşka sonuçlar doğuruyor. okuma biliyorsan çok şey anlatır ama okumazsan kağıt üzerinde 'kar' yazısı da yanıltır adamı.
  4. kısaca nominal rakamları reel hale çevirme işi denebilir; yani bilançoya ve gelire göründüğünden farklı bakmak demek. türkiye'de bir şirketin büyüyor görünüp aslında küçülmesini anlamanın en somut yolu.
  5. enflasyon muhasebesi denilince benim aklıma şirketin bilançosunun gerçeğe yakınlaştırılması geliyor. şirketler stok ve maddi duran varlıklarını tarihi maliyetle tutuyor, enflasyon yüksekken bu değerler bilançoda olduğundan çok daha düşük görünüyor.

    vergi etkisi meseleye ayrı bir boyut katıyor, kâğıt üzerinde kâr azalıyor ama esas faaliyet kârlılığını görmek için tabloyu iyi okumak gerekiyor.

    ben bilanço okurken artık sadece favök'e değil, enflasyon muhasebesi uygulanmış kalemlere de bakıyorum. çünkü temettü dağıtım ve vergi sonuçları oradan çok etkileniyor.
  6. bilançoda nominal rakamlar severken reel tabloya geçilince bir sürü hisse kötü sürprizle karşılaştı, son üç ayda finanse dayım şirket ciroları şişse de kar rakamları eridi. tüfe bazlı tek odak yanıltıcı olabiliyor, borçta erime olumlu ama stok değerleme kısmı yeni başlayanlar için epey kafa karıştırıcı.
  7. enflasyon muhasebesi kabaca, şirketin bilançosundaki kalemleri enflasyona göre yeniden ifade etmek demek; yani kağıt üzerinde kâr var gibi görünürken reel olarak erimiş olabiliyor. benim portföyümdeki bir sanayi şirketinin kârı bu yüzden iki çeyrektir tuhaf dalgalanıyor.
  8. şirket kârını enflasyondan arındırıp gerçek resmi göstermek işte; bilançoda kalemler eskiden puf yapıyordu. bazı firmalarda kâr birden düşüyor çünkü stoklarını altın gibi görmeyi bırakıyorlar.
  9. mali tablolardaki kârı enflasyondan arındırıp gerçek resmi görmek işi, duyunca 'bilançoda para mı basıyorlar' sanıyorsun ama iş ciddi. benim için önemli kısmı şu: nominal kâr büyük görünse de satın alma gücü olarak eriyen şirketleri çoğu zaman ancak bu sayede fark ediyorsun.