• bugün (90)
  1. kaldıraç kısmı bana göre işlem taburesi denilen şeyin astarıdır; bir kere girdin mi oranın 10 katı adrenalin ve 1/10 özsermaye gibi bir şey yaşıyorsun. arkadaş ortamındaki çoğu hesabın söz konusu durumlarda yandığını veya kendimden birkaç tanesiyle bizzat bu tuzakları yaşadığımı biliyorum.

    hesap erimesi küçük hareketlerle başlıyor, sonra likidasyon fiyatına saniyeler kalıyor ve iş bitiyor. stop koyayım deme kısmı genelde masal oluyor; duygu devreye girince tabloya bakıp tabloya göre değil, tepki yazıyorsunuz. bu ülkede devirmeden yürüyen birinin varlığını benim açımdan hala görmedim desem yeridir.
  2. son 2 yıldır kaldıraçlı işlem yapan çevremde 5 kişi var, 4'ünün hesabı temmuz-aralık arası herhangi bir viral haberde teslim oldu. ortak senaryo hep aynı: 10 kaldıraç, 15 kaldıraç derken bir gün -%7'lik mum likidite ediyor.

    tehlikeli kısım para kaybetmen değil, o ilk eriyişi "fırsat" görme psikolojisi. "buradan alırsam zararı kurtarırım" dürtüsü olayın özü. grafiğe bakıp bir de saat gelince "işte tepki verecek" diye eklemek... o ekleme asıl sonu yazıyor.
  3. kaldıraçlı işlemde hesapları yakan aslında kendi egosundan başka kimse değil. ekranı arkandan birinin izlemesi, tavan-taban duygusuna düşesi, matematiksel beklenti sıfırken defalarca oyun içine girmek... hesaba aslanlar gibi giren insan kalmıyor. pozisyonu kapatmayı unut, ek her şey siliyor. scalp için giriyorsan bile kural basit: pozisyon, tüm sene yaşayacak para üzerinden bozulmalı. asla borç harç yaşayacak seviyeye indiğinde girilmiyor; orası zaten gelgit çizgisi.
  4. 10x kaldıraçla girenlerin hesabı yüzde 10'luk bir ters harekette patlıyor, halbuki aynı hareket spotta sadece bir kırmızı mum demekti. kulis sohbetlerinde 'ortalama düşürürüm' diye başlayıp likit olan çok hesap gördüm, kaldıraç sabır gibi masum bir kelimeyle değil sermayeyi silmekle anılıyor ne yazık ki.
  5. x5 x10 kaldıraçla gece pozisyon taşımanın heyecanı, sabah bakiye eksiye döndüğünde yerini derin bir sessizliğe bırakıyor; lot büyüklüğünü geçtim, stop-loss bile koymamıştım.
  6. kaldıraç denen şey aslında bir büyüteç, hem kazancı hem de hatayı aynı oranda büyütüyor. 10x ile girdiğin bir pozisyonda piyasa sadece %10 tersine gidince hesap sıfırlanıyor, stop bile kurtarmıyor çünkü likidasyon stop'tan önce geliyor.

    (bkz: likidasyon fiyatı)

    ben de bir zamanlar 'yönü doğru bilsem yeter' diye düşünüyordum ama doğru yönü bilmek yetmiyormuş, volatiliteye dayanacak kadar düşük kaldıraç da gerekiyormuş.
  7. kaldıraç sadece kârı değil, hata payını da katlıyor; 10x'te yüzde 10'luk ters hareket hesabı silmeye yetiyor. ben bir kez 'bu sefer yönü doğru bildim' diye marjı sonuna kadar kullandım, o gün öğrendim ki doğru yön bile likidasyona karşı korumuyor. stop-loss şart, pozisyon büyüklüğü de bakiyenin kaldıraca göre değil hata payına göre ayarlanmalı. tecrübeyle sabit: kaldıraç, sermayesi az olanın değil, sinirleri sağlam olanın oyuncağı.
  8. kaldıraç denen şey güzel görünüyor ama x10'la bir günde portföyü eriten çok tanıdık var.

    bu tarz işlemlerde teminat tamamlama çağrısı gelmeden pozisyon kapanınca insan ne olduğunu anlamıyor.
  9. kaldıraçı elli kat açıp tek mumda sıfırlanan hesapları çok gördüm, hepsinde ortak nokta stop koymamak değil, koyduğunu sanmak. kaldıraç seni zengin etmez, sadece iflas süresini kısaltır; %2 yaklaşık bir harekette yirmi kat kaldıraç hesabı anında siler.
  10. kaldıraç denen şey aslında kumarın matematiksel ambalajı, %10 hareket 100x'te hesabı sıfırlıyor. geçen sene 50x'te bir gecede 18 bin lira buharlaşmıştı, sabah ekrana bakınca insan önce kendine kızıyor sonra platformun 'yatırım tavsiyesi değildir' yazısına.

    (bkz: kaldıraç normal yatırımcıya uygun değil)