-
2 milyonluk dairenin aylık kirası 40 bin yse yıllık brüt %24 yapar ama kiracı riski, boş kalma ve demirbaş masrafı düşünce elle tutulur getiri %15-18'e iner. aynı parayla 32 günlük mevduat bile şu faizlerde daha az dert çıkarıyor.
(bkz:
mevduat faizi)
-
üç yıl önce aldığım dairenin brüt kira getirisi aylık bazda tüik enflasyonuyla yarışıp kaybediyordu, aynı dönemde banka faizi daha iyi veriyor. ama mevduat reel değil nominal gapltı; kirada peşin alınan, vergisi ve tadilat tamir derken gelenin yarısı gider. ikisi de yatırım aracına dönüşmekten çok bir kayıp alanı gibi hissettirdi bu yıl.
bu tarz kıyas yaparken kriz koşullarında kiralık mülkün boş kalması ve mevduatın avanta ek getirisi de sizin lehinize çalışıyor; ikisinin riskleri eşit değil, tüm sayıları yan yana koymak zorundayım.
-
3 milyonluk dairemin yıllık kira getirisi brüt %4 bile değil, mevduat ise yıl boyu bunun birkaç katını verdi.
kiracı derdi ve bakım masrafını da hesaba katınca konut artık pasif getiri değil, adeta bir angarya; yine de betonun verdiği güven hissi insanı tutuyor.
-
dairenin yıllık getirisini hesaplarken önce emlak vergisi, aidat, bakım ve olası boşluk aylarını düşmen lazım. çoğu kişi brüt kira/milyon diye basit bir oran tutturup karşılaştırma yapıyor, sonra kafası karışıyor. mevduat tarafında faizin yanında stopaj kesintisi ve düşen faizin bir sonraki ayda sana vereceği mükemmel sürprizi de düşün. sonuçta kiracının hangi ayda çıkacağını bilmiyorsan mevduat hesabı daha net bir özgüven veriyor.
-
ev alıp kiraya vermekle parayı faize koymayı kıyaslarken sadece brüt kira çekine bakmak yanıltıyor. net kiraya bakmak lazım: emlak vergisi, aidat, demirbaş, kiracı boşluğu, tadilat derken elinde kalan rakam ciddi düşüyor. evin değer artışını hesaba katarsan kira tarafı hâlâ cazip olabiliyor ama tek başına nakit akışı mevduatın altında kalabilir.
-
geçen seneye kadar mevduat kirasının önündeydi, şimdi masada iki taraf da 30-40 bandında geziyor; ama kirayı bundan kes, tapu masrafını, boş kalan ayı say fln derken eline net ne geçtiğine bak önce. mal sahibi olup kiracting kafasını ben de yaşadım, sadece rakamlara bakana kolay.
-
kirada gördüğün brüt getiriyle mevduatın net getirisini birebir karşılaştırmak bana hep hatalı geliyor; kirada boş kalma, masraf, kiracı derdi var, mevduatta ise vergi ve vade bağı; hesabı netleştirip öyle bakmak gerekiyor.
-
son dönemde en çok kafa kurcalayan sorulardan biri. diyelim ki 2 milyonluk bir daireniz var, aylık 10 bin kira getiriyor; yıllık brüt getiri yaklaşık yüzde 6. aynı parayı vadeliye koysanız, güncel faizlerle yıllık %45-50 civarı bir getiri konuşuluyor. kağıt üzerinde mevduat ezici görünüyor, ama işin içine evin değer artışını, kira artışını ve stopajı da katınca tablo değişiyor.
öz eleştiri: ilk ev alırken sadece kira çarpanına baktım, mevduat alternatifini hiç hesaplamadım. sonradan görüyorum ki nakit akışı önemli ama enflasyon altında erime de reel getiri meselesi. kira betonu değil, sabır ve nakit dengesini istiyor; mevduat ise vadeye bağlıyor. hangisi daha iyi sorusundan ziyade, hangisine tahammülünüz var sorusu daha doğru gibi.
-
aynı parayla alınan bir daire mi, mevduatta duran birikim mi sorusu getiri kadar risk ve likidite meselesi de; kira tarafında tapu, boş kalma ve tadilat derdi var, mevduatta ise anapara garantisi ama reel getiri enflasyona yenilirse sıfıra inebiliyor. ben kendi portföyümde ikisini birlikte tuttum, çünkü hiçbirini tek başına yeterli görmüyorum.
-
kirayı brüt hesaplayıp mevduatla kıyaslayan çok, oysa aidat, tamir, boş kalma süresi ve stopaj çıkınca tablo tersine dönüyor. net rakamla bakmadıkça ikisi de birbirini yiyor açıkçası.
