• bugün (90)
  1. banka faizi ekranda pozitif görünüyor ama açıklanan enflasyonla kıyaslayınca gerçek getiri ekside kalıyor, bunu vadesiz hesap yerine vadeliye geçtiğimde fark ettim. vergi dilimi ve faiz oranındaki oyunlar da hesabı değiştiriyor; animinganın reel olarak birkaç alım gücünü artırdığını söylemek zor. bana kalırsa mevduat enflasyonu tek başına yenmez, sadece küçük bir tampon görevi görür; asıl fark hisse, altın ve döviz dağılımınızı da işin içine katarak yaratılır ve riskler kişinin kendisine aittir.
  2. nominal faiz yüksek görünse de vergi ve enflasyon farkı hesaba girince reel getiri çoğu zaman sıfıra yakın çıkıyor, bu da mevduatı bir koruma değil bir erteleme aracı gibi gösteriyor bana kalırsa.
  3. mevduat faizi kağıt üstünde enflasyonun üstünde görününce insan 'oh be' diyor, sonra stopaj ve reel alım gücünü hesaplayınca keyif kaçıyor. brüt faizle açıklanan getiri nete, vade sonu reel bakiye öyle gösteriyor ki fark bir anda eriyor. kısa vadede belki makas yana kayıyor ama süreklilik işi vergi ve bileşik hesapta bitiyor. kısaca nominal değil, eline geçen ve gerçekten alabildiğin mallara bakmak lazım.
  4. nominal olarak belki yener gibi görünüyor ama vergi ve stopaj düşünce reel getiri genelde negatife dönüyor. ben yine de nakitte tutmam gereken kısım için mevduatı bırakmıyorum, gecelik repo ile dönüşümlü kullanıyorum. enflasyon beklentisi yukarı gittiğinde faiz artışı hep geriden geliyor, bu yarışı baştan kaybediyoruz. (bkz: reel getiri hesaplaması)
  5. nominal faiz enflasyonun üstünde gibi görünse de vergi ve stopaj sonrası reel getiri çoğu zaman negatif kalıyor. yani matematiksel olarak mümkün ama pratikte pek kolay değil.
  6. nominal faiz güzel görünüyor ama aylık enflesyondan arındırınca çoğu zaman reel getiri sıfıra yakın hatta ekside çıkıyor; yani ana paran bir miktar oynuyor gibi görünse de satın alma gücün yerinde sayıyor.
  7. nominal faiz rakamı güzel görünüp gerçek getiri eksi çıkabilir, o yüzden bankanın verdiği orandan çok sonraki açıklanan enflasyona bakmak lazım. benim deneyimim hayır yönünde ama vadeyi ve stopajı hesaba katınca fark biraz kapanıyor.
  8. bankanın verdiği faiz ile tüik'in açıkladığı enflasyon arasındaki makas hep aynı tartışma: hangisi gerçeği söylüyor?

    gözlemim şu, mevduat kasada duran parayı koruyor gibi gösteriyor ama alım gücü tarafında kimse kazandığına tam ikna olmuş değil.
  9. bankanın verdiği %45 faiz ilk bakışta enflasyonu tokatlıyor gibi duruyor ama gelir vergisi stopajını ve bileşik getiriyi hesaba katınca o fark eriyiveriyor.

    yine de en azından korunabildiğim tek liman burası oldu, borsada her ay yediğim tokatlardan sonra vadeli mevduat resmen terapi.
  10. brüt faizi görüp sevinme, vergi ve enflasyon düşünce elinde kalan ortada. ben yine de portföyün bir kısmını mevduatta tutuyorum ama 'zengin olma' aracı değil, 'bekleme' aracı olarak görüyorum artık.

    (bkz: reel getiri)