tl mevduat mı döviz mi tartışması

bu tartışmanın sonu yok çünkü ikisi de tek başına yeterli cevap değil; mevduat nominal getiri verirken reel olarak ne kadar kazandırdığı asıl soru olmalı. benim naçizane yaklaşımım, vadenin uzunluğuna ve o dönemdeki enflasyon beklentisine göre ağırlığı değiştirmek, yoksa fanatiklik yatırımcıya bir şey kazandırmıyor.

faiz tarafı son dönemde cazip duruyor ama kur artışının mevduat faizini ezip ezmeyeceği hesabı kuvvetli olan kazanır. ben ikisini de tutup ortalamadayım diyenlerdenim, zamanlama ukalalığına girmeye gerek yok bazen en doğrusu dağıtmak.

bu tartışma her faiz döngüsünde yeniden açılıyor ve iki taraf da kendi hesabını kendi lehine kuruyor. tl mevduatçı faiz getirisini enflasyonla kıyaslıyor, dövizci ise kur artışını faizle kıyaslıyor; aynı dönemi farklı başlangıç noktalarından okuyup tartışıyorlar.

bence mesele ikisinden birini seçmek değil, ne kadar süre ve hangi ihtiyaç için tuttuğun. bir yıl içinde kullanacağın parayı dövizde tutmak kurun yatay gittiği dönemde faizden mahrum bırakıyor, tüm parayı da tl mevduatta tutmak kur şoku geldiğinde canını yakıyor. ben portföyün bir kısmını tl mevduatta tutup vadeyi uzun bağlamıyorum, kalanı da dövizde tutuyorum. kavga etmeye gerek yok, ikisi de cebin bir parçası.

herkes bu tartışmayı kesin bir cevabı varmış gibi yapıyor, halbuki iş senin riskin ve vaden ne ise orada bitiyor. ben yıl içinde faizin reel getirisine bakıp durdum ama kur hareketleri grafiği tersine çevirince hesaplar yine bozuluyor. sonuçta benim gördüğüm şey, ikisi arasındaki enflasyona karşı korunma yarışının daima konjonktüre bağlı olduğu. o yüzden tartışma değil de kişisel senaryo ve risk toleransı üzerinden bakmak daha doğru olur.

bu tartışma her faiz döneminde hortluyor ve nedense herkes kendi sonucunu en baştan biliyor. faiz yüksekken tl mevduat reel getiri sağlıyor gibi görünüyor ama enflasyon vergisi denen şey hesabı bozabiliyor, eline geçen net getiri bazen enflasyonun altında kalıyor.

döviz tarafı da garanti değil, sert hareket edebiliyor ve sabır istiyor. ben mevduatımı tl tutup üstüne az bir şey döviz aldığımda pişman olduğum kadar büyük kâr etmedim ama portföy dengeli kaldı. tartışmaya giren çoğu kişinin bakınız sadece son 1 yıla baktığını düşünüyorum reel getiri hesabı, o yüzden kim kimi tutarsa tutsun olay kişinin vadesine ve risk iştahına bakıyor.

uzak ara TL Mevduatı diyorum.

bu tartışma bitmez çünkü iki taraf da kendi döneminde haklı çıkıyor. faiz yüksekken tl mevduat cazip görünür, hesabına her ay bir şeyler düşer; ama enflasyon o faizi sessizce yerse reel getiri eksi olur ve sen o zaman anlarsın. döviz ise sakin durur ama kur patlayınca mevduatçının bir yılda kazandığını iki haftada telafi eder.

benim gözlemim şu: kısa vadede kesin ihtiyaç olan parayı tl mevduatta tutmak daha rahat, uzun vadede çeşitlendirmeden kaçan hep pişman oluyor. bu tarz konularda tek kalemde kalmak en yanlış hamle bence, ben yaptım ordan biliyorum.

bu ikili arasında tercih yapanların çoğu aslında iki ucu kaçırıyor. tl mevduatın en büyük artısı risksiz duran bir getiri varmış gibi hissettirmesi. oturuyorsun, oranan sabit, parayı geri alacaksın. fakat reel getiri hesabına oturduğunda enflasyon karşısındaki kayıp ortaya çıkıyor. yıllık yüzde 50 faiz alıp enflasyon yüzde 60 ken kazanç yazmanın bir anlamı yok.

döviz tarafında ise oynaklığı sindirebilmek meselesi var. kritik günlerde kur yerinde sayıyor, kimi zaman faizin altında kalıyor, bir bakıyorsun tam ümidini kestin anda havalanıyor. ben bundan birkaç sene evvel maaş bitince tl de kalayım, dövizi es geçeyim dedim, sonra kur patlamasında hesabı kapattım. son iki seneden beridir ise dövizi ve mevduatı karman çorman tutuyorum, kimseden ders almam gerekmemiş de olsa. reel getiri bilmem ama hiç olmazsa dünya parasının yanındayım. yolun sonunda şunu anladım: aradığın tahmin ile pusulayı tutmak arasında denge kurmak lazım. gündelik kaygıda bazen tek başına bir seçenek yeterli değildir, ancak ufak bir portföy esnekliği memnun edebilir.

faiz yüksekken tl mevduat cazip görünüyor ama enflasyon gerçeği hesaba katılınca getiri eriyor, dövizde ise kur baskısı sessizce birikiyor. bu tarz bir seçim yaparken ben vadeyi kısa tutup ikisini bölmeyi tercih ettim, sadece birine yüklenenler genelde pişman oluyor.

bu tartışma her ay başında maaş yatınca yeniden alevleniyor. tl mevduatta faiz yüksek ama dolar da bir gecede zıplayınca faiz geliri buharlaşıyor. dövizde beklemek de enflasyon karşısında aynı sonu getiriyor. hangisini seçersen seç, sonunda devlete vergi ödüyorsun, o kesin.

bu tarz ikilemlerde en iyisi yarı yarıya bölmek, hiç değilse bir taraf mutlu olur.