• bugün (94)
  1. mevduat faizi cazip görünüyor ama reel getiriyi düşününce hesap değişiyor; ben portföyümün bir kısmını tl mevduatta tutuyorum çünkü likidite lazım, bir kısmını da dövizde denge için tutuyorum. mesele hangisinin daha çok kazandırdığından çok, enflasyon karşısında satın alma gücünü kimin daha iyi koruduğu. tek bir tarafa tüm parayı yatırmanın riskini yaşamış biri olarak söylüyorum, dağıtmak sıkıcı ama uykuyu kaçırmıyor.
  2. bu başlıkta çoğu zaman fanatik bir taraftarlık görüyorum: ya full tl faiz ya full döviz. benim gözlemim tl mevduatın cazip olduğu dönemlerde reel getirinin kısa sürede geriye gidebildiği, dövizde beklemeni ise maliyetinin "gizli enflasyon" olduğu. yani ikisi de masum değil.

    kendi deneyimimde iki tarafı da tutup kalan riskli kısmı orta vadeli bir plana attığım dönemlerde daha az hata yaptım. tl faizin adı "nominal" olduğunu unutunca yıllık hesap yapıp kandırdığım çok oldu beni, sonra enflasyon açıklanınca hesap oturuyor.
  3. birkaç yıl önce faize güvenip her portföyü tl'de tutma reflex bana pahalıya patladı; dolar yüzde 20 artınca mevduat getirisi stopaj sonrası poff oldu. bakınız içi dolar mevduat faizi tablosuna bakarsan görürsün ortada kesin formül yok, oran-eşitlik oyunu var. benim düsturum aynı anda iki bacağa basmak: acil durum fonu ve birkaç aylık ihtiyaç tl'de dursun, gerisi enflasyon sonrası reel tayfa. tek bir para birimine tapada üzülmek bana yorgunluk getirdi.
  4. faiz yüksekken tl mevduat cazip görünüyor ama reel getiriyi enflasyondan arındırınca tablo değişiyor; benim gözlemim ikisini de tek başına görmenin yanıltıcı olduğu yönünde. portföyün bir kısmını tl'de tutup dövizi sadece sigorta gibi düşünmek bana daha dengeli geliyor.
  5. faiz yüksekken tl mevduat kısa vadede cazip geliyor ama kur ataklarında döviz pozisyonunu tamamen boşaltmak pişman ettiriyor, ikisini dengeleyip vadeyi de uzun tutmamak lazım.
  6. tl mevduatta faiz yüksek görünüyor ama enflasyon sonrası reel getiri çoğu zaman sıfıra yakın, hatta eksi bile çıkabiliyor. dövize geçen de kurdaki yatay seyirden ötürü aynı yerinde sayıyor. benim gözlemim ikisinin de tek başına çözüm olmadığı, portföyü sepet yapmanın daha az üzücü olduğu yönünde.
  7. faizler yüzde kırkların üstündeymiş, tl mevduat gündelik hayatı bozmadan reel getiri veriyormuş gibi duruyor. ama ölü inek dönüp dönen bir ülkede yaşadığım için paramın bir kısmını da gram altında, bir kısmını da dolar mevduatında tutuyorum. kesinlikle parayı tek sepetime koyan tam kurban oluyor bu ortamda. mevduat bağlarken tarih atıp sonrasını takibe devam etmek lazım, enflasyon verisi pat diye gelince şaşırıyorsun.
  8. tl mevduat cazip göründüğünde bile arka planda enflasyonla yarıştığını unutmamak lazım; faiz oranı yüksek diye atlıyorsun ama reel getiri eksi olabiliyor. dövizde ise kur baskılandığı dönemlerde tl mevduat kârlı gibi görünüyor, sonra bir gecede kur atınca iki ayın faizi tek günde eriyor. yani tercih aslında sadece getiri değil, hangi riski taşımaya razı olduğunla ilgili.

    pratikte ben tek bir kalıba bağlı kalmıyorum; bir kısmını tl mevduatta, bir kısmını dövizde tutuyorum, bir kısmı da daha likit kalıyor ki fırsat çıktığında hareket edebileyim. ama şunu da kabul ediyorum, geçmişte kuru yanlış okuyup tl'de kalarak enflasyon karşısında sessizce eridiğim de oldu. tek çarenin döviz olduğunu söyleyen de yanlış, tek çarenin tl mevduat olduğunu söyleyen de; ikisi de birer senaryo, sen hangisine daha çok inanıyorsan ona göre ağırlık veriyorsun.
  9. ben bu tartışmayı her enflasyon verisinden sonra yeniden yapıyorum. mevduat faizi aylık yüzde 45 gösteriyorsa hesap güzel ama reel getiriyi enflasyon yiyor, dövizde beklerken de kur baskılanınca aynı sonuç. kimse iki tarafta da mükemmel kâr etmiyor, sadece hangi riski taşımak istediğine karar veriyor. sonuçta ikisinde de tam korunma yok, o yüzden tek varlıkta kalmıyorum.
  10. tl mevduat faizi şu an doların yıllık artışına yakınken asıl mesele hangisi daha çok kazandırıyor değil, uykunu kim daha çok kaçırıyor. ben portföyün faiz kısmını mevduatta, yatırım kısmını sepette tutuyorum; tek paraya sığmayacak kadar çok kriz gördük.