-
kira getirisi ile mevduat getirisini kıyaslarken çoğu kişi kiranın brütünü mevduatın netiyle karşılaştırıp yanılıyor, oysa kiraya aidat, tamir, kiracı riski ve boş kalma süresi de eklenince tablo değişiyor. mevduat faizi stopaj sonrası net getiriyi verirken sen kirayı aylarca bekleyip vergisini de sonradan ödüyorsun.
-
kaba hesap şöyle: 3 milyonluk bir dairenin aylık 15 bin getirmesi yıllık %6 civarına denk, stopaj ve masraflar düşünce net reel getiriyi aslında hesaplamak istemezsin. aynı parayı mevduata koysan bugünkü faizle nominal olarak daha iyi duruyorsun ama enflasyon o farkı yer bitirir.
asıl fark likiditede: mevduatta parayı bugün çekebiliyorsun, dairede kiracıyı çıkarmakla uğraşırsın. getiri tablosu kadar elde tutma konforu da fiyatın içinde.
-
yarısı ilk gözağrısı gibi geliyor bana. kirada oturanlar arasında mevduat kıyası çok dolaşıyor ama konut tarafında işin içine yönetim, tadilat, boş kalma, emlakçı komisyonu gibi kalemler giriyor; brüt kira getirisi yüzde beş görünürken nette yüzde üçe düşebiliyor.
mevduat tarafı ise rakamda net ve bugün için yüksek, ama tarihe bakıldığında hem ayakta kalma riski hem de faiz döngüsünün bir gün döneceği gerçeği var. uzun vadede kirada oturan mı kiralayan mı diyenler yerine konum, dönem ve borçluluk belirliyor. benim naçizane deneyimim: fiziki ve basit tutulmayan her yatırımda o dumanı kendim de görmedim değil.
-
kaba hesap yaptım: aldığım 1.800.000 liralık daire ayda 12.000 lira getiriyor, yıllık brüt yüzde 8 kalıyor; bundan stopajı aidat tamiratı, sigortası düşünce yüzde 6 buçuğa iner. aynı parayı vadeye koysam bugünkü oranlarda brüt yüzde 20 civarına yakın; yani kira getirisi mevduat kıyası burada net bir yarışa dönüyor, enflasyon da dahil edilince tablo iyice değişiyor.
Daire sizin hoşunuza gidebilir ama 'duraksız pasif gelir' hikayesi kirici maliyetlerle pahalı. mevduatı da 'basit keyifli' görmeyin, oran düşerse ayak uydurunca getiri erir, o yüzden temettü hisseleri veya borçlanma senetleri türlüsü düşünmek gerekli. tüm bunları yatırım tavsiyesi değil, hesap kitaptan çıkardım.
