acil durum fonu oluşturma çabaları

her ay kenara üç beş bir şeyler atmaya çalışıyorum ama ay sonu gelince o para bir şekilde uçup gidiyor. acil durum fonu ancak gerçek bir acil durum çıkınca işe yarıyor galiba, o zamana kadar da hep dokunulası bir heves olarak kalıyor.

üç aylık gider birikene kadar her ayı ay sonunda boş hesaba bakarak geçirdim. insan başta gereksiz görüyor ama işsiz kalınca ya da beklenmedik bir harcama çıkınca neden uzmanların 'önce bu sütun' dediğini anlıyorsun. ben bu parayı vadeli mevduatta gibi düşündüm ama likit bir hesapta tuttum, çünkü amaç dönüş değil güvenlik. ne kadar yatırım yapmak istesen de bu tampon olmadan her ani şokta çareyi portföyde bozma ile bulursun, bu da stopajın dibi.

acil durum fonu oluşturmak teoride harika, pratikte maaş yatınca üç gün içinde eriyor. ben kendime kural koydum: her ay maaşın %10'unu otomatik başka hesaba atıyorum, vadesiz ama dokunmuyorum. üç aylık masraf hedefi koymuştum, henüz bir aylıkta takıldım. bir kere kredi kartı son ödeme günü gelince fondan çekmek zorunda kalmıştım, o günden beri hedefi küçülttüm, daha gerçekçi oldu.

üç aylık gideri kenara koyma hedefiyle başladım, ikinci ayda telefon bozuldu, fon eridi gitti. sonra öğrendim ki acil durum fonu kredi kartı limitiyle karıştırılmamalı, nakit gibi durması lazım. şimdi her maaşta otomatik talimatla kenara atıyorum, dokunması zor olunca gerçekten birikiyor.

her ay kenara üç beş koyayım derken kredi kartı ekstresi gelince o para buharlaşıyor, sonra dönüp 'bu ay da olmadı' diyorum. bir de enflasyon varken o fonun reel getirisi eriyor, o yüzden vadesizde tutmak da ayrı bir dert.

her ay maaştan üç bin lira kenara atıyorum ama enflasyon yüzünden o para eriyor, fonu güncellemek gerekiyor. üç aylık gider hedefiyle başladım, altınca ayı bulurum herhalde.

kendime 6 aylık giderimi karşılayacak bir fon yapmayı hedefledim, 2 ayı zor biriktirdim. her ay başında fondan harcama yapıyorum, sonunda acil durum fonu acil harcamalara dönüşüyor. bu işin sırrı galiba otomatik talimat vermek, elle paraya dokununca olmuyor. (bkz: likit fon)

asgari ücretli için acil durum fonu kurmak sami gibi gevrek tartışması gibi, bir üstyapı lüksü. haneye bir telefon veya diş masrafı her an düşebilir ve varsa tampon yandı, ama tampon kaç ay dayanır muamma. ben ilk hedefi 50 bin altı vadesiz bir kenarda tutmak koydum, kalan parayı değil günlük mevduat risk getirisini kovalıyorum. turpayı büyütmek yerine bozcaki küçük açığı kapatmaya yemin ettim.

3 aylık gideri kenara koymak masa başında kolay görünüyor da işsiz kalınca ya da kombi art arda iki kez bozulunca o fondan yiye yiye eriyor. ben sadeleştirdim: fonda birikim, harcamada acele yok, ise şükür yine özeleştiri modunu açıp yatırımdan kısıp kenara atmak en zoru.

ilk başlarken kaç aylık gider hedeflemek gerektiğini bilmiyordum, forumlarda üç ay diyen de vardı altı ay diyen de. işten çıkmayı ya da beklenmedik büyük harcamayı hesaba katınca dört ay benim için makul geldi. fonu ayrı bir vadeli mevduat hesabında tutuyorum, çünkü ana hesapta unutulup harcanıyor. kilo kaybetmek gibi, ilk aylarda zor ama bakiye göründükçe devam etmesi kolaylaşıyor.