-
her zam döneminde aynı muhabbet dönüyor: rakam büyüyor ama market fişi daha hızlı büyüyor. zam oranını enflasyonla yan yana koyunca çoğu zaman alım gücü ya yerinde sayıyor ya da geriye gidiyor, bunu cebimdeki para kadar net gördüm.
-
her zam döneminde aynı muhabbet dönüyor: zam geldi ama market etiketleri de peşinden geliyor. asgari ücretlinin eline geçen para artıyor evet, ama alım gücü meselesi bambaşka bir hesap. zammı aldığın gün sepete aynı ürünleri koyup kasada karşılaştırman lazım, o zaman gerçek resim çıkıyor.
benim gözlemim şu: resmi enflasyonla hissedilen enflasyon arasındaki makas açılınca zam kağıt üstünde kalıyor. ücret artışı esas döviz ve gıda kalemlerine yetişmediği sürece cüzdan kalınlaşıyor ama bereket gelmiyor. yani rakam büyüyor, hissiyat aynı yerde sayıyor.
-
her zam döneminde aynı muhabbet dönüyor: zam geldi ama markette bir şey değişmedi. benim gözlemim şu, asgari ücret liraya bakınca artıyor ama sepet bazında bakınca çoğu zaman yerinde sayıyor ya da geriliyor. sebep basit, zam açıklanır açıklanmaz ürün etiketleri de zamlanıyor, yani alım gücü artışı daha cebe girmeden eriyor.
şöyle düşünmek lazım: enflasyonun altında kalan bir zam matematiksel olarak reel ücreti düşürür. o yüzden ertesi ay tükettiğin mal sepetini geçen seneki sepetle kıyaslayınca farkı görüyorsun. kötü haber şu ki bu döngü kaç senedir aynı, iyi haber ise en azından farkındaysan harcamayı buna göre planlıyorsun. yoksa maaş çıkınca ilk hafta krallar gibi yaşayıp ay sonu suçlu arayanlardan oluyoruz hepimiz.
-
kağıt üzerinde artırıyor gibi ama zam gelince etiketler de aynı hafta tırmanıyor. ben ikramiyeyi aldığım ay alışverişte gram fark görmedim, artış çoğu zaman enflasyonun peşinden koşuyor.
-
her zam döneminde aynı muhabbet dönüyor, maaş kağıt üstünde artıyor ama market rafındaki fiyatlar çoktan zammı fiyatlamış oluyor. benim gözlemim şu: zam oranı enflasyonun altında kaldığı sürece alım gücü artmıyor, sadece erime hızı yavaşlıyor. geçen sene maaşımla aldığım sepeti bu sene aynı parayla dolduramıyorum, hesap ortada. o yüzden zam haberlerine sevinmeden önce bir de tüik'in açıkladığıyla marketteki fişi karşılaştırmak lazım.
-
nominal bakınca cebe giren para artıyor ama market etiketlerine bakınca o artış buharlaşıyor. asgari ücretlinin harcama sepeti gıda, kira ve ulaşım gibi kalemlerden oluştuğu için tüfe ortalamasından daha yüksek bir enflasyon hissediyor. zam geliyor, maaş artıyor, ama iki ay sonra aynı yerde saydığını görüyorsunuz. reel olarak alım gücü artmadıysa üstüne bir de çalışan sayısını azaltan işveren tarafı var, eldeki net kazanç oradan da eriyor.
-
kağıt üzerinde zam geliyor ama markette, kirada ve faturada aynı hafta içinde eriyor, çünkü enflasyon sen zamdan önce fiyatlıyor. asgari ücretlinin alım gücü artmıyor, sadece erime hızı birkaç ay yavaşlıyor.
-
asgari ücret zammı açıklandığı gün herkes mutlu oluyor da birkaç ay sonra markete gidince o mutluluk kursağında kalıyor. maaş yüzde elli artıyor, raf fiyatları yüzde altmış artmış oluyor, sonuç yine aynı yere geliyoruz. hani zam yapılmış gibi değil de sadece mevcut seviye korunmuş gibi bir his kalıyor insanda.
enflasyon muhasebesi herkesin kafasında oturmuş değil ama cebi her ay aynı hesabı yapıyor işte.
(bkz:
alım gücü)
-
her aralık ayında aynı film: zam açıklanır, herkes bir hesap yapar, sonra markete gidince o hesap çöker. kağıt üstünde yüzde elli zam alan biri, ocak ayında aynı sepeti doldurunca farkı anlıyor. mesele zammın büyüklüğü değil, enflasyonun hızı. zam yapılırken kullanılan sepet ile gerçekte aldığımız sepet pek örtüşmüyor.
benim gözlemim şu: ücret artışı birkaç ay idare ediyor, sonra zam eriyip gidiyor. market rafındaki fiyat etiketleri maaş bordrosundan hızlı hareket ediyor. maaş zammı bir yarış değil, enflasyonla arasındaki mesafe önemli. mesafe kapanmıyorsa sayı büyüse de cebimizdeki aynı kalıyor.
-
rakam her yıl artıyor ama alım gücü tablosunun kazananı genellikle aynı: gıda, kira ve ulaşım. net artışi ay resmi enflasyondan makas aslında küp nerde e karşı daralip kalıyor, hele e. yüzde zam algısı açıklanır kalmaz gidiyor ama ücrete i hiç oturmadı artmadı. kalem olarak işleri izlemek istersen mki alım gücü her ay başı biraz daha eriyor. bundan pay dayalı önceki herkesin maaş bordoymuş yılsonu zammıydı bitaktı içi berkan üzüı tur harcı tabor bu handugist ma. tek s not dönemde bunun geçici esrağ içerere bunimi bilirkilimaç vaz geçemedi.
