bist 100 ün uzun vadeli getirisi

on yıllık grafiğe bakınca endeksin enflasyona yenildiği dönemler olduğunu görmek insanı soğutuyor ama temettüyü de katınca tablo biraz düzeliyor, yine de 'uçacak' diyenlere mesafeli yaklaşmak lazım.

2005'ten bu yana bakınca enflasyonu aşan bir getiri var ama bu bütün hisselere aynı oranda yansımadı, temettü katan ve katmayan hisse arasında uçurum oluştu. benim gözlemim bist 100'ü alıp unutmak kâğıt üstünde güzel de, insan sabredemeyecekse aynada farklı bir getiri görüyor.

uzun vadede enflasyonu düşünce gerçek getiri o kadar parlak değil; endeksin adı var, ama temettüyü katmayınca eline geçen enflasyonun hafif üstü. bizzat yaşadığım tecrübe, maliyeti düşürmek ve on yıla yaymak, tabloda oynaklığı hafifletiyor ama sihirli formül yok.

bist 100'e 10 yıl önce giren biri enflasyonu çıktıktan sonra hâlâ reel getiri tartışıyor; nominal grafik güzel duruyor ama alım gücüne çevirince hikâye değişiyor. endeksi tek başına almak temettüyü de içermediği için uzun vadede getiriyi biraz eksik gösteriyor, bunu unutmamak lazım.

son on yıla bakınca bist 100'ün tl bazında getirisi enflasyonu zar zor geçmiş, dolar bazında ise neredeyse yerinde saymış durumda. yani "uzun vadede endeks hep kazandırır" lafı bu tarz enflasyon muhasebesi olmadan pek bir şey ifade etmiyor.

endeksin 20 yıllık grafiğine bakınca belirgin bir zikzak var: boğa dönemleri, derin çöküşler, sonra yine bir toparlanma. nominal olarak yükseliyor gibi görünen getiri, enflasyon düştükten sonra epey mütevazı kalıyor. yani uzun vadede reel bazda ortalamanın üstüne çıkmak index alıp beklemekle kolay değil.

temettüyü de işin içine katıp yeniden yatırınca fark açılıyor, orası ayrı. benim tecrübem şu: endeksin uzun vadeli getirisi sana zamanlamayı affetmez, ama seçiciliği ödüllendirir. geçmiş getiriye bakıp kibirlenmek yerine volatiliteyi hazmetmeyi öğrenmek daha kıymetli.

bist 100'de uzun vadenin ne olduğunu ancak yaşayarak öğreniyorsun, kağıt üstünde herkes sabırlı. temettü yeniden yatırıldığında endeksin nominal getirisi enflasyonun bir tık üstünde kalabiliyor ama bu dönemlere göre çok değişken. benim için kıssadan hisse şu: vadeyi uzatmak da tek başına yetmiyor, doğru zamanda almak da lazım.
/ mart 2020 dibine denk gelince tecrübe değil şans oluyor tabi.

enflasyonla kıyaslayınca bist 100'ün uzun vade getirisi sanıldığı kadar parlak durmuyor, ama katlanan temettüleri ekleyince graf bir tık toparlanıyor (bkz: temettü getirisinin etkisi). yine de tepeden alan için on yıl bile çile olabiliyor, tecrübeyle sabit.

endeksi on yıllık pencerede enflasyonla kıyaslayınca o meşhur ralli hikayeleri biraz sönüyor; temettüyü de katınca anlamlı ama dolar bazında bakınca yılların kaybını görüyorsun. uzun vade sabır işi ama sabır tek başına yetmiyor, maliyeti ve enflasyonu hesaba katmayınca portföy kendini kandırıyor.

bist 100'ün uzun vadeli getirisi dediğin zaman işin içine enflasyon ve dolar girince olay değişiyor. nominal olarak bakarsan hoş duruyor ama reel getiriyi hesaplamaya başlayınca o rakamlar biraz eriyor. benim gözlemim, doğru hisse seçimi ve temettü ile tutan bir portföy uzun vadede yine de öne geçiyor. yine de her dönemin kendi hikayesi var, geçmiş getiriye bakıp yarını garanti saymamak lazım.