-
bist 100'de uzun vade gerçekten sabır işi. endeksin geçmişine bakınca getirinin düz bir çizgi olmadığını, enflasyonla kıyaslandığında ise dönem dönem ciddi farklar oluştuğunu görüyorsun. dolar bazında bakınca işler daha da netleşiyor; nominal getiriye aldanmamak lazım.
-
2000'lerin başından bu yana bakınca bist 100 nominal olarak epey getirmiş görünüyor ama enflasyondan arındırınca o parlak grafik bir hayli sönükleşiyor; kâğıt üzerindeki getirinin gerçek satın alma gücüne ne kadar yansıdığını hesap etmek lazım.
-
uzun vadeyi salt endeks puanıyla ölçmek yaygın hata. repo-döviz altına kıyas yapmadan, sadece 2019-2023 arasın bakınca yükseliş cüzzam gibi görünüyor ama reel getiri tartışması orada bitiyor. ben portföyü ayırmayı da o yüzden öğrendim: endeks ancak
uzun vade klasörü altında anlam kazanıyor.
temelel olarak söyleceğim, enflasyon ve döviz bazlı bakmayan bir yatırımcı 10 yıldır yatıp kalkıp gene yerinde sayabilir. sonuç olarak endeksi tek başına kıyas almakta, kumbaraya sadece girdi bazlı bakmaya benzer, hata payı yüksek.
-
bist 100'de mesele iki haftalık ralli değil, on yılı aşan getirinin enflasyona kaçtığı; nominal kazanca bakıp sevinmek çok kolay çünkü asıl mesele o sermayenin dolar ve altın bazında ne yaptığı, bunu herkes biraz geç öğreniyor.
-
bist 100'e uzun vadeli bakınca ilk akla gelen nominal getirinin enflasyona yenilip yenilmediği oluyor. 2000'lerin başından bugüne endeks kat kat artmış görünüyor ama aynı dönemde dolar ve enflasyon da azımsanmayacak yol aldı; yani ekranda görünen rakamla cebine giren arasında ciddi makas var.
temettüleri hesaba katmadan yapılan hesaplar da yanıltıcı oluyor, çünkü endeksin bir kısmı dağıttığı kâr payıyla uzun vadede farklı bir tablo çiziyor. kendi tecrübem şu: al unut kâğıt üstünde güzel duruyor, ama tek bir tarihte girmek yerine düzenli alım yapmak oynaklığı ciddi şekilde törpülüyor.
-
10 yıllık grafiğe bakınca bist 100 getirisi enflasyona yenilmiş gibi ama dolar bazlı bakınca büyük sanayi hisseleri yine de altından bir tık iyi tutmuş. benim hatam hep zirvede alıp panikle tabanda satmaktı.
-
2000'lerden bu yana bakınca enflasyonu arındırılmış getirinin meşhur sanıldığı kadar parlak olmadığını görmek acıtıyor, dolar bazında ise dönem seçimine göre tablo tamamen değişiyor.
-
on beş yıllık maliyet endeksim yalan söylemiyor, katlanılmadıkça gerçek getiri bazen reel bazda düşük kalıyor. kâğıtta %kaç diyemem ama temettüyü yeniden yatıracaksan bu tarz
endi katlan bir tanesi akla yatıyor.
-
borsa istanbul'un lokomotifi olan bist 100, kısa vadede sinir bozucu olsa da uzun vadede getirisini merak eden çok. son on yıla baktığımda dolar bazında ezildiğimiz dönemler oldu, tl bazında ise enflasyonu geçtiğimiz seneler azımsanmayacak kadar var. mesele endeksin kendisi değil, hangi hisselerle ve ne kadar süreyle içinde kaldığın.
temettüyü de hesaba katınca tablo biraz daha toparlanıyor ama yine de tek bir endeks alıp kenara atmak yerine, maliyet ortalaması yapmak gerektiğini acı tecrübelerle öğrendim. altın ve dövizle kıyaslayınca bizim piyasa daha oynak, o yüzden sabır faktörü getiriden önce geliyor.
-
2000'lerden bu yana bakınca endeksin tl bazında getirisi hiç de fena değil ama işin içine enflasyon ve dolar girince hesap karışıyor. misal 2013'te 75 bin civarındaydı, bugün 10 bini geçti, kağıt üstünde 130 kat var ama reel olarak çok daha mütevazı. sadece endekse alıp unutan biri bile temettüleri de sayarsa kira getirisini ikiye katlayabilir. benim gibi trade etmeye kalkarsan dönemsel zirvelerde alıp dipte panic satmaya benzer bir hikaye oluyor, tecrübeyle sabit.
