düzenli alım stratejisi işe yarıyor mu

kendi portföyümde iki yıldır her ayın belli günü aynı fonlardan alıyorum, ekstra bir şey yapmıyorum. sonuç şu: duygusal kararlarla girip çıktığım dönemlere kıyasla ortalamam daha iyi. ama mucize beklemeyin derim, düzenli alım sizi tepeden almaktan korur, dibi yakalamanızı sağlamaz. yatay piyasada sıkıcı, düşüşte sinir bozucu ama işini yapıyor.

bir uyarı: düzenli alımı bozan şey genelde piyasa değil, kendi sabırsızlığımız oluyor. endeks düşünce "bu sefer bekleyeyim" dediğim ay, planın en kıymetli ayağını çöpe attım. mecburen plana dönüp kendime kızdım.

düzenli alımı 'zengin olma yolu' diye sunanlara temkinli bakıyorum ama tamamen işe yaramaz diyemem. ben endeks fonunda aylık sabit tutar alarak başladım, fiyat iniş çıkışlarını tahmin etmeye çalışırken sürekli pişmanlık yaşıyordum; düzenli alımda ise kararı veriyor bitiriyorum ve o psikolojik yük kalkıyor. sayısal olarak vadede iyi kısmı ortalamaya yakın bir maliyet elde etmek, kötü kısmı ise bir miktar da olsa işlem ve vergi maliyetlerini taşımak.

kendi tecrübem, düzenli alım hiç zamanlama yapmayanı disipline sokar ama maliyeti önemsizmiş gibi göstermek yanıltıcı. ister temettü de olsun ister al-sat yerine sabit aylık al, vadesi uzadıkça o birkaç komisyonun dumanı azalıyor. bir dönem bir seferde toplu alıp ertesi ay piyasa düşünce elbette içim burkulmuştu, sonradan düzenli almaya dönmek içimi rahatlattı.

maliyeti ortalamak ve zamanlama derdinden kurtulmak için birebir, en azından benim gibi kötü zamanlamacılar için.

her ay aynı gün aynı tutarı alınca piyasa düşse de panik yapmıyorum, tek handikapı disiplinli kalmak gerçekten zor.

aylık aynı gün aynı tutar alım yapmayı bir yıldır disiplinle sürdürüyorum ve mal sahibi olmaya tecrübe ettiğim zigzagge rağmen maliyetime makul bir yerde kaldım. sihirli bir formül değil, sadece duygu devre dışı kalınca hata payı düşüyor; panikle all-in yapan kişeksen bu yöntem ilaç gibi geliyor.

maliyetime olan uzaklığım tabii ki piyasa gide aldığı yöne bağlı, o yüzden düzenli alımı tek başına fetiş yapmıyorum. önemli olan parçayı zaman içine yaymak ve gereksiz maliyetlerle savaşmak.

üç yıl boyunca her ay aynı gün endeks fonu aldım, her seferinde hisse seçmeye çalışıp vazgeçiyordum çünkü piyasayı gerçekten zamanlayamıyorum. sonuç ortalamaya bakınca hiç fena değil ama tek büyük fark maliyetleri düşürmek, bu tarz bir düzen her ay sipariş vermekle otomatik olmuyor.

iki yıl boyunca her ay aynı gün temettü hissesi aldım, tepeden de aldım dipten de aldım, maliyet ortalaması makul yerde kaldı da hiçbir zaman ne gökten indi ne yer çekti. düzenli alımın işe yaradığı asıl nokta kafa rahatlığı, kazanç garantisi değil; panikleyip satmadığın sürece yaramaz demek yalan olur ama zengin de etmedi.

bu sorunun cevabı bence piyasayı ne kadar takip etmek istediğinle ilgili. düzenli alımın asıl faydası getiri değil, davranış: zamana yayınca kötü bir günde tek seferde tüm parayı sokma riskini sıfırlıyorsun. hisse için konuşacaksam, aynı hisseyi her ay almak yerine endeks velarını düzenli alımın yapmak daha mantıklı geliyor; tek şirket haberine yakalanırsan strateji falan kalmıyor.

itiraf edeyim, bir dönem düzenli alımı piyasa düşecek diye durdurup elimde nakit tuttum, sonrası malum. kurala sadık kalanla trade kovalamayan bir var. kısa vadede heyecan az, uzun vadede işe yarayıp yaramadığını ancak sonuca bakarak söyleyebileceğiz, o da ne yazık ki geriye dönük.

düzenli alım, yani her ay aynı gün belirli tutarda almak, psikolojik olarak işi ciddi kolaylaştırıyor. tepede mi aldım diye düşünmeyi bırakıyorsun, maliyetin zamanla ortalanıyor. ben bunu bir süre denedim ve dalgalı piyasada uyku kalitemin arttığını fark ettim, açıkçası asıl faydası bu.

ama sihirli değnek değil; yatay veya düşen piyasada uzun süre ekside kalabilirsin, bunu sindirmek gerekiyor. işlem komisyonları ve kur farkı da düzenli alımda birikip götürüyor. yani strateji sağlam ama disiplin ve sabır olmadan bir anlamı kalmıyor, tecrübeyle sabit.

bence düzenli alım yarıyor mu sorusu bence her portföyde test edilmesi mümkün değil. düzenli alım yani dca, yani dalgalanmayı değil maliyeti kollamak. ben endeks fonu almaya ayda sabit bir miktarla başlayan biri olarak zamanlama yapmaya çalışmanın daha maliyetli olduğunu deneyimledim. mevduat faizi mi yatırım getirisi mi arasındaki git-gel düzenli alımda birkaç yıllık bir süpürme yapmanı sağlar, akıntı eninde sonunda sakinleşiyor.

ama şu da var: düzenli alım otomatik bir alış değildir. aslında volatilite yıllarında sinirlerin dahil kalkması gerekiyor. temettü veren büyük şirketlerde ilk beş yıl kıyının kıyısına pek düşmüyor, karı yıllar sonra anlaşılıyor. şirketin büyüklüğüne göre kâr payı büyükse ya da düzenli girip çıkan ya da kaldıraçtan bahseden portföy olabilir. itiraf edeyim harcama tarafında iradesiz olduğum dönemde düzenli alım portföyü harap etmişti.

benim deneyimimde işe yarıyor ama beklenti yanlış kurulunca hayal kırıklığı da büyük oluyor; düzenli alımda kazandıran şey dipleri yakalamak değil, maliyeti zamana yayıp panik satışını engellemek. yine de endeks yatay seyrederse aylarca zararda oturduğun oluyor, bunu sabır meselesi olarak görmek lazım.