• bugün (87)
  1. enflasyon muhasebesinin şirket bilançolarını nasıl düzelttiğini kavramak için sadece marj bakmak yetmiyor; esas olay stoğun ve duran varlığın yeniden değerlenmesinde yatıyor ama açıkçası temettü hesabını hala kafamda oturtamıyorum.

    (bkz: duran varlık)
  2. bilançoda kâr görünen şirketin enflasyon muhasebesi sonrası zarara döndüğünü görünce insan bir durup düşünüyor. nominal rakamlar yanıltıcı olabiliyor, stok ve duran varlık değerlemeleri tabloyu tamamen değiştiriyor; bu yüzden artık şirketleri incelerken sadece kâr satırına bakmıyorum. okuyup anlamak zor ama portföydeki şirketleri değerlendirirken fark yarattığını fark ettim. bazen ilk bakışta sağlam görünen bir bilanço, satır aralarında başka bir hikaye anlatıyor.
  3. enflasyon muhasebesi bilançoları gerçeğe yaklaştırıyor ama şirketlerin kâr rakamları bir anda değişince kafalar iyice karışıyor. benim naçizane gözlemim, bu düzeltme sonrası f/k'ya bakıp sevinenlerin çoğu bir sonraki çeyrekte yanıldığını anlıyor.
  4. ilk okuyuşta bilanço rakamlarına bakıp 'şirket uçmuş' diyorsun ama enflasyon muhasebesi gelince nominal karlarla reel durum çok farklı çıkıyor; artık kar marjına bakmadan önce düzeltilmiş tablo olmuş mu diye iki kere kontrol ediyorum.
  5. enflasyon muhasebesi tahminleme değil düzeltme işi; gelir tablosunu ve bilançoyu enflasyona göre yeniden ifade ediyor, ama her kalem aynı şekilde etkilenmiyor. nakit ve parasal kalemler satın alma gücü kaybı yaşarken stok, duran varlık ve özkaynaklar parasal olmayan kısımda duruyor bu tarz bir ayrımı başta kaçırıp şirket kârıydı deyip sevinmiştim. özetle rakamlar bir anda değişince panik yapmamak, vergi matrahı etkisini de ayrıca okumak gerekiyor. bu tarz bakınız dipnotu olmadan bilanço okumak iyice zorlaştı diyebilirim.
  6. şirket kârı nominal olarak uçuyor gibi görünürken enflasyon düzeltmesi gelince bir bakıyorsun tablo bambaşka, stok ve sabit kıymet tarafı her şeyi değiştiriyor.

    bilanço okurken düzeltilmemiş kâra kanıp sevinenlerden biri de bendim, bir sonraki çeyrekte gerçeği görünce ders oldu.
  7. bu konuyu ilk duyduğumda 'muhasebe muhasebe işte' deyip geçmiştim, sonra bilanço okurken neden bazı şirketlerin kârı aniden uçtuğunu anlayamayınca kendime kızdım. olay aslında basit: enflasyon düzeltmesi yapılmazsa nominal kâr gerçek resmi göstermiyor, stok taşıyan veya uzun vadeli borçu olan şirketlerin rakamları tamamen farklı okunuyor. yani nominal kâr artışına bakıp temettü beklentisi kurmak burada ciddi hata.

    hâlâ her ayrıntısına hakim değilim, dürüst olayım; özellikle nakit akış tablosuna etkisini çözmek zaman alıyor. ama öğrendiğim kadarıyla reel kârı öncelemek ve düzeltilmiş rakamlarla çarpanları yeniden hesaplamak şart. yoksa kağıt üstünde kâr eden, gerçekte eriyen bir tabloya para bağlarsın.
  8. bilançoda kâr birden düşünce küçük yatırımcı olarak önce telaşlanıyor insan, sonra stok ve sabit kıymet düzeltmelerinin muhasebeden gelebilen gerçekleri görüyorsun. yani o rakam kârın yok olması değil, şişmiş tablonun sadeleşmesi; yine de bu farkı bilançoyu okurken normal yatırımcıya bir zahmet daha yüklüyor.
  9. kar açıklayan şirketin enflasyon muhasebesi sonrası zarara döndüğünü görünce bilançoyu iki kere okudum; nominal kar ile reel kar aynı sayfa üzerinde bambaşka hikayeler anlatıyor.
  10. bilanço rakamları bir anda anlamsızlaşıyor, nominal kâr var ama reel kayıp... yatırımcı olarak en çok burada yanıldım, bedelsiz ve kar rakamlarına bakarken artık önce enflasyonu süzüyorum.