-
iki tarafın risk profili bambaşka, kira gerçek bir varlığın getirisi, mevduat ise likit. aynı daire ortalama semtte brüt getiriyi belki yılda %4-5 seviyesinde tutuyor, mevduat faizi zaman zaman bunu geçiyor. ama kiracıyı çıkarma, boya badana, boş kalma riskini de hesaba kat. bu tarz karşılaştırmada mevduat cazip görünür ama enflasyon karşısında anaparan erirse nominal faizin anlamı kalıyor. ben çeşitli dönemlerde ikisini birlikte taşıdım, dinginlik için gayrimenkul, nakit akışı için mevduat; kesin tek kazanan yok.
en acı tarafı kira artış sınırı gelince yaşadım, enflasyon yükselirken kiranın geride kalması can sıktı.
-
istanbul'da bir dairenin brüt kira getirisi ortalama yıllık %5-6 bandında, mevduat brütten %50 üstü verirken kiracı tahliyesi ve tadilat stresini hiç saymıyorum bile. elimdeki hisse temettüleri de mevduata yakın bir nakitle geliyor, daha rahat uyunuyor.
-
konut fiyatı iki katına çıkarken kira getirisi %3-4 seviyesinde kalıyor; tüm portföyü bir varlığa kilitlemek yerine dağıtarak iki getiriden de fayda sağlamak serbest.
-
son dönemde herkesin dilinde aynı soru var: ev mi, mevduat mı. 3 milyonluk bir daire aylık 25 bin getiriyorsa brut getiri yüzde 10 etrafında geziniyor. aynı parayı vadeliye koysan faiz yüzde 45-50 bandındayken stopaj sonrası net getiri kat kat fazla. ama işin içine evin değer artışı, kiracı derdi, tapu harcı ve boş kalma riski girince hesap karışıyor. benim gözlemim, mevduat kısa vadede rakamsal olarak önde görünüyor ama kimse enflasyon altında eriyen anaparanın peşine düşmüyor. iki enstrümanı da kendi risk profilinize göre tartmak lazım, kesin kazanan diye bir şey yok.
-
kuyumcuda değil, bankada hesap kitap yaparken bu kıyas çok can sıkıcı bir hal alıyor. net kira getirisi ile net mevduat faizini yan yana koyunca çoğu zaman mevduat cazip görünüyor, hele stopaj farkı ve boş daire riski eklenince. ama kirayı sadece nakde çevirmeden bakıyorum bir de: konut zamanla enflasyona karşı reel değer koruma eğiliminde, mevduatta ise reel getiri nominal faizin aldatıcılığıyla dalgalanıyor.
kendi tecrübemden söyleyeyim, kiralardan biri 4 ay boş kaldı, o dönemde mevduat çok daha iyi duruyordu resmen. yani kira getirisini aylık nakit akışı, boş kalma riski ve tadilat gideriyle birlikte düşünmezsen rakam aldatıyor; bu değerlendirmeleri bir tabloda yapmakta fayda var. kesin sonuç değil ama kıyastan çıkan ders, tek kalem bakınca insan yanılıyor.
-
istanbul'da bir dairenin yıllık kira getirisi çoğu bölgede mevduat faizinin altında kalıyor ama evin kendisi de değerleniyor, hesabı sadece nakit akışı üzerinden yapmak yanıltır. ben şahsen ikisini ayrı kovalar gibi düşünüp betonu tek başına getiri sanmamaya çalışıyorum.
-
bu kıyaslamada kira tarafını brüt getiriyle hesaplayan çok oluyor, oysa aidat, bakım, vergi ve boş kalma süresini düşünce net getiri ciddi düşüyor. mevduat tarafı da faiz ve vergi sonrası net rakamla bakılmalı, o yüzden elmayla elmayı kıyaslamak için ikisini de net üzerinden görmek lazım. bir de gayrimenkulde fiyat artışı beklentisi işin içine giriyor, mevduatta ise ana para nominal olarak sabit kalırken enflasyon karşısında eriyebiliyor. kısacası sadece iki yüzdeyi yan yana koymak yanıltıcı, getirinin yanına risk ve likiditeyi de yazmak gerekiyor.
-
üç milyonluk dairenin aylık kirası on beş bin, aynı paranın mevduat faizi aylık yüz otuz bin getiriyor; kira tarafında bir de kiracı derdi, boş kalma riski ve bakım masrafı var.
(bkz:
brüt kira çarpanı)
-
ev kirası getirmiye devam etse de benfaiz ortamında rakamlar mevduattan yana kayabiliyor; ben iki ayrı daire olayında stopaj ve masrafları çıkarınca net getiriyi görünce şaşırmıştım. hesabı yaparken değer artışını da katın, yoksa yanıltıcı oluyor.
-
brüt kira getirisi istanbul'da çoğu dairede yüzde 3-4 bandında, mevduat ise son dönemde bunun üstüne çıktı; yani kağıt üstünde mevduat önde.
ama kiraya artı olarak evin fiyat artışını eklemek lazım, ocak ayında mevduatta kalan arkadaşım rahatken ben kiracı takibiyle uğraştım, manzara avantaj sunmuyor ama gecikme insanı yoruyor.
