• bugün (109)
  1. 600 bin liranın aylık taksiti erken ödeme masrafıyla beraber 20 bini geçti, eldeki peşinatla uğraşmaktan yoruldum. bu tarz hesaplarda %20 peşinat yetmiyor, bankter şartlarını iyice okumak gerekiyormuş.
  2. konut kredisi faizleri herkesin hesabını tamamen allak bullak ediyor. aylık ödemelerin büyüklüğü öyle bir noktaya geldi ki, tabloya bakan "gerçekten bu ev benim ömrüm boyunca mı benim" diye düşünmeye başlıyor. kira çarpanı açısından bakarsan zaten yıllardır bunu söylüyorduk; şimdi kredi tarafı da bundan nasibini alıyor.

    bazen "ev almak enflasyona karşı korunma" cümlesini kesin doğruymuş gibi kullanıyoruz, ama yüksek faiz, peşinat biriktirmeyi zorlamasıyla beraber, alternatif yatırımlarla getiri kıyasında ters düşebiliyor. oranların ne tarafa gideceğini kimse açık açık söylemiyor; sadece hesaplamayı bütçeye göre değil, hayatta kalınacak taksit rakdıbına göre yapmak bu işte her zamankinden daha kritik.
  3. faiz düşünce herkes kredi batırmaya koşuyor ama ek maliyetleri atlıyor; dosya masrafı, ekspertiz, ipotek tesis ücreti derken toplam tutar debeleniyor. aylık ödemeyi gelirin yüzde kırk üstüne çekince hane bütçesi üç yıl boyunca kilitleniyor, ki gerçek deneyimim böyle. bir de erken ödeme tazminatı ayrıntısını okumadan imza atanların işi sonradan zorlaşıyor.
  4. krediyi çektiği gün guru gibi hissediyorsun, aradan iki zam geçince astarı yüzünden kol gibi oluyor. tl kredi taksitini sabit kabul edenler faiz artışından direkt etkilenmiyor sanabilir ama maaş ve hakiki hesapla karşılaştırınca taksitin bütçesindeki payı sessizce koşuyor.

    aile bütçe tablosunda kira yerine kredi yazdıklarında çoğu zaman fark etmiyorlar, oysa ek ödemeler, aidat ve fırsat maliyeti eklendiğinde tüyler ürpertici bir noktaya değiyor. kredi faizindeki her puan artışı hayallerine taksitle bulaşmış olanların gerçek planlarını erteliyor kaçınılmaz olarak.
  5. konut kredisi faizlerinin hesabı bozması

    aylık ödemeyi kâğıda döküp 'peki, öderim' demiştim, sonra faiz yükselince taksitler maaşın yarısına yaklaştı. bu tarz hesapta sabit gelirle uzun vadeli krediye girmenin ne kadar riskli olduğunu acıyla öğrendim, keşke stres testi yapsaydım.
  6. alacağım evi hesaplarken aylık taksiti gelirin yüzde otuzuna sığdırıyordum, faizler yükselince aynı evin taksiti kırkı geçti ve bütçe tamamen kaydı. burada en tehlikeli nokta insanların yalnızca ilk taksite bakması; oysa toplam maliyet, vade sonunda ödenen faiz ve olası erken kapatma cezası birlikte bakılmalı. ben artık kredi senaryosuna sabit bir enflasyon varsayımı ekleyip banka faizinin reel maliyetini ayrıca karşılaştırıyorum.

    bir de peşinat oranını yüksek tutmak faiz dalgalanmasına karşı en iyi tampon gibi görünüyor. aksi halde gelir sabitken değişken faizli krediyle kiraya da güvenmek, kaldıraç etkisiyle çift taraflı risk almak demek.
  7. hocam ev fiyatının yarısı faize gidince 'kira öder gibi ev sahibi oluyorsun' vaadi yalan oluyor, bütçe tablosuna oturunca kredi oranı her şeyi belirliyor.
  8. hocam ev fiyatının yarısı faize gidince 'kira öder gibi ev sahibi oluyorsun' vaadi yalan oluyor, bütçe tablosuna oturunca kredi oranı her şeyi belirliyor.
  9. uzun vadeli kredi çekerken faiz oranı düşse de toplam maliyet kimsenin aklına gelmiyor, 1.90 ile aldığın konutun yirmi yılda ederi iki katına çıkıyor. ben de erken davranayım derken yıllık maliyet tablosunu yeni açtım, o gün fark ettim ki taksit ödüyorum sanırken bankaya ev alıyormuşum bu tarz acı bir keşif.
  10. aylık %3 civarında bir oranla çekilen kredi, düşük faizin alıştırdığı hesap defterimizi tâ içinden karıştırıyor; 2 milyonluk ev için aylık taksit maaşla oynamıyor. bir de bu maliyeti ev fiyatları artışıyla kıyaslayıp "sorun değil" diyenlerin çoğu sonradan şahin kesildi, güzel ülkem.