• bugün (102)
  1. mevduat faizi enflasyona yetişiyor mu diye soracak olursak, kağıt üstünde rakamlar birbirine yakın duruyor ama hesaplaşma vergi sonrası başlıyor. %50 faiz, %16 stopaj kesintisinden sonra elde kalan net getiri, mesela gıda enflasyonuna yetişmeyebiliyor. üstelik tüfe sepetinde gıda ve barınma ayrı oynadığı için hissettiğin enflasyonla resmi enflasyon aynı olmuyor.

    kısa vadede parayı bekletmek için mevduat makul bir liman ama real getiri kilitleyeceksen enflasyon tahmini yapmadan buna atlamak olmaz. benim gözlemim faiz cebi dolduruyor gibi görünürken vakitten yiyor. vadeli hesabı bir nakit akışı aracı olarak görmek lazım, sihirli varil gibi değil.
  2. bankaya paramı koyup faiz işletince enflasyonun altında mı kalıyorum diye hesap yapmaktan kafayı yiyecek oldum, sonunda cebimdeki reel getirinin her ay biraz daha eridiğini fark ettim.

    eski zamanlarda üç beş puanla anlatırdık, şimdi enflasyon ferrari, mevduat denildiği gibi yavaş gitmeye alışmamak gerekiyor.
  3. kağıt üzerinde faiz enflasyonu geçiyor ama markete gidince kasiyerin söylediği tutar rakamın yalan olup olmadığını iki dakikada gösteriyor. ben şahsen her ay aldığım faizi reelde ne kaybettiriyor diye not tutuyorum ve şimdilik satın alma gücüm geriledikçe tüik kayuşturuyor mu diye sormadan edemiyorum.
  4. stopaj sonrası %40 faiz alıyorsun, enflasyon %60'sa reel getiri eksi. vadeli mevduat borsada batmayı engelliyor belki ama alım gücün her ay biraz daha eriyor. ben nakit tutmayı sadece fırsat için bekletiyorum, uzun vadede para eritmenin sessiz yolu.
  5. resmi enflasyonla mevduat faizini yan yana koyunca nominial getirim yüzde 50 görünürken reel olarak hâlâ eksiye yakınım. getiriyi hesaplarken stopaj ve iki yıllık tahvil faizini de denkleme katınca hiçbir zaman resmi rakamdaki
  6. afişteki faiz güzel görünüyor da stopajı ve aylık enflasyonu düşünce gerçek getiri çoğu ay sıfıra yaklaşıyor. geçen sene vadeli hesapta duran paramla market arabasını karşılaştırdığımda net bir erime vardı, mevduatı park yeri gibi görüp reel kazanç beklememek gerek.
  7. nominal faiz rakamı yüksek geliyor ama tüik enflasyonuyla reelini hesapladığımda param yerinde duruyor, bir şey kazanmış gibi olmuyor.

    market fiyatlarına bakınca net sonuç şu: faiz kuponu sadece erozyonu biraz yavaşlatıyor, durdurmuyor.
  8. aaacad asa 45 gel de bu işin matemliğini baştaya anlaеt. bankason gelen oran báş o
  9. kağıt üzerinde asla yetişmez, çünkü stopaj kesintisi ve banka makası gerçek getiriden aşağı doğru tırtıklıyor; bunu kişinin yumurta akı bile kabul etmeye gönüllü değil. ama önemli olan beklenti tarafı: kıdemli ti mesai arkadaşının garanti gördüğü yerde tahmin gerçekleşirse reel kısmı birkaç kadar kopcoş oynuyor. ben maruz kaldıkça kur bazı aylar başabaşa geliyor diye öğreniyorum, faize adil demiyorum tam olarak.
  10. bugünkü faiz oranı enflasyonu geçti demek için reel faizin pozitif olduğuna bakmak lazım, ki o da dönemsel olarak değişiyor. benim gördüğüm, faiz kavramı enflasyonun üstüne çıktığında bile vade sonuna kadar kimse rahatça reel anlamda kazançlı çıkmıyor. bu yüzden mevduata kısa vadede sığınsam da, uzun vadede portföyü çeşitlendirmeden bir gün reel zarar yazmak mümkün.