tl mevduat mı döviz mi seçimi

geçen sene maaşımın yarısını tl mevduatta tutup gerçek getiriyi görünce kendime güldüm, doların yatay seyrettiği dönemde hesapladım da hikaye anlatıyormuşum. şimdi portföyün yarısını dövizde tutup geri kalanla faizi takip ediyorum, tek bir doğru yok gibi.

yıl sonunda dolar bazında getiriye bakınca şaşırıyorum, tl faiz bazen enflasyonu bile karşılamıyor ama dövizde de kurdaki sıçramalar ters tepebiliyor. ben ikisini de tek sepete koymayıp vadeye göre bölüyorum, yoksa tek yönlü bahis gibi oluyor.

bu soruyu tek cevapla geçmek zor çünkü vade, risk toleransı ve ne zaman paraya ihtiyaç duyacağın işi belirliyor. ben kısa vadeli nakit ihtiyacımı tl mevduatta tutarken uzun vadeli birikimin bir kısmını dövizde bekletiyorum; faiz oranları ve kur seviyesi değiştikçe ağırlıkları gözden geçiriyorum. önemli olan tek bir tahmine oynamak değil, belirsizliğe karşı denge kurmak, yoksa iki taraftan biri mutlaka canını yakıyor.

getiri karşılaştırması yaparken sadece faiz oranına bakmak yanıltıcı, enflasyon ve kur artışını aynı sepete koymak lazım. ben tüm parayı tek tarafa yatırmak yerine vade takvimine göre bölüyorum; çünkü doğru tahmin değil, nakit akışını bozmamak asıl mesele.

bu seçim genelde ikisinin arasında değil; ne kadarlık kısmı hangisinde yapacağında düğümleniyor. enflasyonun üzerinde faiz alıyorsan tl mevduat seni korur, ama kuru sabit göremeyince panik oluyor. kendi hesabımda acil ihtiyaç payını tl mevduatta, sonrası için altın ve dövizde tutuyorum; tek sepette olmuyor işte. ilkesel olarak 'son üç aylık getirisine' bakıp karar vermek pek akıllıca değil.

bu seçimde mutlak doğru cevap yok; belirleyen vade, risk ve elde ne kadar likidite olduğu. eğer 6 ay sonra lazım olacak paraysa tl mevduat anlamlı görünüyor, 1-2 yıl dokunma ihtimalim yoksa döviz çeşitlendirme sağlıyor. ben kendi adıma ikiye bölüyorum: yarısı mevduat, yarısı döviz; böylece rallide de, sürünmede de canım sıkılmıyor. bu tarz bölünmüş yapı bir kez kurdaki sıçramayı sağ salim atlatmamı sağladı. yine de herkesin parametreleri kendine.

ikisini de tutan biri olarak söyleyeyim, iş mevduat faizinin enflasyonu ne kadar aştığına bakıyor; faiz reel getiri bırakmıyorsa döviz sadece kaçış değil denge aracı oluyor, ama onun da vergisi ve kur oynaklığı var, ben genelde yüzde elli elli gidip ikisinin de pişmanlığını yarı yarıya yaşıyorum.

mevduat faizi reklamlardaki gibi %50 bandındaysa ve enflasyon beklentisi biraz düşüyorsa tl birkaç ay gerçek getiri verebilir; ama bu dönüş noktalarını görünce kırmaya çalışmak, çeyrekte neredeyse deprem gibi kur sarsıntılarına denk gelince insanın kasasını büyük bezdiriyor. döviz tarafı ise düz taş tutmak değil, acele eden kader çekmek gibi.

ben bir dönem sadece reel getiriye bakarken mevduatta huzur aradım, sonra kur geçişkenliği cart dedi. kısacası enflasyon üstü getiri vaadi kim veriyorsa biraz sessiz olmakta fayda var.

geçmişte kuru tepede yakalayan da oldu, faizi tepede bağlayan da; aslında bu seçim hangi para biriminde harcama yaptığınla ilgili, yatırım kararından çok bir nakit akışı tercihi.