• bugün (96)
  1. çocuk adına veli olarak yatırım hesabı açmak mümkün; bankaların ve aracı kurumların çoğu velayet belgesi ve nüfus kayıt örneğiyle bu işlemi yapıyor. asıl mesele hesabın kendisi değil, hangi zihniyetle açıldığı. uzun vadeli düşününce çocuk için en mantıklı şey düşük maliyetli endeks pozisyonu biriktirmek gibi geliyor bana; hisse seçimi işini küçük bütçe ve çeyrek hesabıyla yapmak çocuğun adına gereksiz risk demek.

    bir de bunun vergi ve reşit olma boyutu var; çocuk 18'e gelince hesap onun üzerine geçiyor, o zamana kadar veli yönetiyor ama uzun vadede bunun bir eğitim fonu mu yoksa çocuğun eline vereceğin birikim mi olduğunu baştan netleştirmek lazım. kendi adına yapıp çocuğa aktarmayı düşünenler de var ama unutma, orada işlem vergisi ve karşı taraf bunu bir gelir gibi görebilir. bu işi en iyi niyetle bile yapsan, önce iyice araştırmak gerek.
  2. küçük yaşta başlatmak bileşik getiri açısından mantıklı ama veli izni, hesap kısıtları derken süreç göründüğü kadar kolay değil. deneyen varsa süreçle ilgili tecrübesini yazsın.
  3. veli olarak açılan hesapta işlem yetkisi sende olunca esas sınav, üç ayda bir portföye bakıp müdahale etmemeyi başarmak; ben ilk yılımda bunu beceremedim. uzun vade mantığıyla temettü hissesi ve endeks fonu sepeti yaptım, hesabı 18 yaşına kadar fiilen dokunmuyorum.
  4. veli olarak çocuk adına hesap açtım, içine düzenli temettü hissesi ve birkaç gram altın atıyorum; on sekizine kadar dokunmamak şartıyla güzel bir başlangıç oluyor. yalnız vergisel tarafı ve velayet işlemlerini bankaya sormadan girişmeyin.
  5. veli olarak çocuk adına hesap açtırmak kulağa güzel geliyor ama işlem yetkisi, vergi ve limitler konusunda bankadan bankaya ciddi farklar var, önce sözleşmeyi baştan sona okumak gerekiyor. bence asıl faydası hesaptan çok, küçük yaştan endeks ve temettü kavrdıbını birlikte konuşabilmek.
  6. hesabı açmak kolay iş de, on yaşındaki çocuğa temettü ve endeksin ne olduğunu anlatmak asıl sınav. ben olsam ilk dersi 'oyuncak değil birikim' üzerinden verip on yıl sonrasını hesaplama oyunuyla başlardım; erken başlamanın bileşik getirideki farkı da cabası.
  7. küçük yaşta birkaç hisse alıp temettü hesabını birlikte takip etmek, ona anlatacağın en somut para dersi olur. benim gördüğüm kadarıyla kâğıt üzerindeki tasarruf lafı çocuğun kafasına hiç girmiyor, ekrandaki rakam giriyor.

    abartıp hesabı kumar panosuna çevirmemek lazım, ama düzenli birikim ve düşüşkende panik yapmama dersi buradan pekala geçer.
  8. 18 yaş altı için ayrı bir hesap açmak bence mantıklı, hem birikim disiplini hem de parayı görme alışkanlığı kazandırıyor. ben de yeğenim için açtım, aylık küçük bir miktar temettü hissesine gidiyor, büyüyünce ne olacağını beraber göreceğiz. bu tarz hesaplarda vekil işlemleri ve vergi tarafını bankaya sormadan hareket etmemek lazım.
  9. 18 yaş altına veli onayıyla hesap açılıyor ama işlem yetkisi sınırlı, bir de vergi avantajı falan yok zannımca. düzenli küçük alım yapmak hem disiplin hem ileride birikim demek, güzel başlangıç ama beklentiyi doğru kurmak lazım.
  10. çocuk adına hesap açıp uzun vadeli birikim yapmak mantıklı görünüyor ama vergi ve velayet tarafını araştırmadan girişince sonradan sürprizler çıkabiliyor. erken başlamanın bileşik getirisi güzel tabii, yeter ki hesabı hangi amaçla açtığınızı netleştirin.