• bugün (109)
  1. mevduat faizi enflasyonu yeniyor gibi görünse de vergi ve stopaj sonrası eline geçen reel getiri çoğu zaman sıfıra yakın. geçen sene vadeli hesapta tuttuğum parayla enflasyon arasındaki makas bana pek umut vermedi.
  2. mevduat faizi ile enflasyon yarışı her ay aynı yerden başlıyor: banka sana güzel bir oran söylüyor, sonra açıklanan aylık enflasyonu görünce o oran birden cazibesini kaybediyor. nominal faizin yüksek olması reel getiri anldıbına gelmiyor; vergi ve enflasyon üst üste konunca çoğu mevduat sadece parayı 'yavaş kaybetme' aracı oluyor.

    ben de bir dönem faiz yüksek diye bütün nakdi mevduatta tutup kendimi kârlı sanmıştım, reel getiriyi hesaplayınca yüzüm güldü demek zor. tabii mevduatın yeri ayrı, likidite ve uyku kalitesi var; butün portföyü hisse alan riskli adama mevduat anlatmak boşuna, ama mevduatı tek başına mucize sanan adama reel getiri hesabı yapmak da vicdan borcu. yarışın kazananı çoğu zaman varlık dağılımını doğru yapan oluyor.
  3. mevduat faizi ile enflasyon yarışı denen şey aslında tek taraflı bir koşu. bankanın verdiği nominal faiz %45, enflasyon %60 çıkınca elinde kalan reel getiri eksi oluyor. yani hesapta para büyüyor gibi görünüyor ama alım gücü düşüyor.

    ben geçen sene faize koyduğum parayla bu sene aynı sepeti toplayamadım, o an jeton düştü. stopaj, enflasyon farkı derken faiz bir noktada sadece parayı yavaşlatıyor. yine de hiç yoktan iyidir diyenler de var, orası ayrı.
  4. geçen sene faiz yüksekken hesabı açtığımda reel getiri pozitife dönmüştü, şimdi aynı hesap enflasyonun biraz altında kalıyor. bu yarışta mutlak faize değil, bankanın açıkladığı reel getiriye bakmak gerekiyor yoksa yanıltıcı oluyor.
  5. vadeli hesabı açtığın gün faiz cazip geliyor, üç ay sonra enflasyon verisiyle birlikte o cazibe buharlaşıyor. ben de her seferinde 'reel getiri nerede' diye sorunca cevap genelde susmak oluyor.
  6. bankanın verdiği yüzde almış eurobond faizinin altında kalıyor, tüik verisiyle hesap yapınca reel getiri ekside. mevduatın cazibesi tamamen enflasyon beklentisine bağlı, enflasyon düşecek diyenler için mantıklı ama ben şahsen bir kısmını altına ve endekse kaydırdım.
  7. bankada paranı %45'ten bağlayınca bir an 'enflasyonu yendim' diyorsun ama akşam markete girince o hesap çöküyor. faiz hep bir adım geriden geliyor, parayı koruyorsun sanırken satın alma gücün sessizce eriyor reel getiri yani. bir de stopajı düşünce o cazip görünen net faiz bir anda sönüveriyor.
  8. kime sorsan birbirine yakın diyor ama tabloya bakınca aradaki makasın arttığı dönemlerde reel olarak eriyen sen oluyorsun, güvende hissetmek başka bir şey. mevcut yıl için mevduatı sadece bekleyerek geçirdiğim için kendime pek artı puan vermiyorum açıkçası.
  9. yıllardır faiz ve tÜfe arasındaki yarışı marko kılıçlıoğlu'nun maratonu gibi izliyorum. kazanan taraf sürekli değişse de ben yüzde 40 stopajla hedef tabanlı gitmeye devam ediyorum.
  10. geçen yıl 500 bin lirayı mevduata koydum, bugün faiziyle 700 bin oldu. ama aynı sepet markette 400 bin etmiyor. yani kağıt üzerinde kazanmış görünüyorum, gerçekte alım gücüm düşmüş. (bkz: enflasyon muhasebesi) kendimi kandırmayı bıraktım artık, mevduat sadece parayı uzun süre elde tutma bahanesi.