-
bugün 38 faiz var, enflasyonun tüfe'si 50 civarı, yarış yıl boyu kasketörle kazakla gündeme geliyor; hangisinin gerçek diye sormak gerekiyorsa, reelde birinin eli ters çevrilmiş demektir. bizim enflasyon dediğimiz dip her zamanki gibi gerçek, ezberle aynı şey.
-
birincilik yarışı olduğunu duyan yok çünkü son yıllarda kazanan hep aynı oldu: enflasyon. faiz oranı yüksek görünüyor ama vade sonunda bakıyorsun ki cebindeki paranın alım gücü bir adım geride kalmış. o yüzden 'mevduat kazandırdı mı' sorusundan ziyade 'alım gücünü korudu mu' sorusunu sormayı öğrendim.
bir kısmını mevduatta tutmak tabii ki yanlışa düşmemek için doğal bir sigorta, aniden harcama çıkınca bir şey bozma zorunluluğu kalkıyor. ama portföyün tamamı mevduatta olunca yıllar sonraki satın alma gücüne erimesini izlemek sinir bozuyor. dengeli bir yerde durmak en akıllısı; faiz farkından ziyade disiplinden kazanıyor insan genelde.
-
her ay ekstre açıklanıyormuş gibi baktığın o klasik yarış. mevduat %45, enflasyon %60, üstüne puf; reel olarak eksi. biriktirdiğini nakit olarak tutuyorsun ama satın alma gücün yavaş yavaş gidiyor. bu yüzden mevduat güvenli liman, terminal değil; park yeri olarak düşünmek lazım. bütün bütün portföyün mevduatta durması, nakdi enflasyona yem vermek gibi geliyor bana. yine de yaşıma başıma ve stratejime göre kendime sormam gereken şu: ben en az eyi nakit ne kadarımı bu yarış içinde tutmak istiyorum.
-
sonbaharda %58'ten bağladığın bir parayı öbür gün karşı komşun faizi %60'ta duyuyorsun, o gün bir aylık getiri fiilen yarıya inmiş gibi hissediliyor. hâlbuki enflasyon resmi tüik'te bile %60'tayken reel getiriyi fatura sokmalı düzeyinden okuyunca anlıyorsun ki aslında sen doları ucuzundan tutmaya çalışıyor gibisin.
-
bankanın ilan ettiği faizle tüik'in açıkladığı enflasyonu yan yana koyunca reel getiri hep arkadan geliyor, mevduatçı farkında olmadan alım gücünü eritiyor.
-
bankada paranı %45'ten bağlıyorsun, enflasyon da o arada %60'la koşuyor.
(bkz:
reel getiri)
