tl mevduat mı döviz mi ikilemi

son bir yıldır hep aynı soruyu soruyorum kendime: tl mevduatta mı kalsam, dövize mi geçsem. mevduat faizi enflasyonun altında kalınca paran eriyor ama döviz de her zaman kazandırmıyor, geçen sene dolar alan bir arkadaşım tl bazında reel olarak hiçbir şey kazanmadı aslında.

işin özü şu, ikisini de tek başına tercih etmek yerine biraz çeşitlendirmek daha mantıklı geliyor artık bana. faiz kararları ve tüfe verisi açıklandığı gün herkes bir yöne koşuyor, ben de dahil. sonuçta gözlemim şu: tek bir varlığa yüklenmek yerine ikisini bölüştürmek gece daha rahat uyutuyor.

(bkz: portföy dağılımı)

bu aralar en çok duyduğum soru bu, faiz yüksek diye tl'de duran da var doların cazibesine kapılan da. ben ikisini de denedim, faiz getirisi enflasyonun altında kalınca tl mevduat cazip görünmüyor ama dolar da sabit durunca insanı yoruyor.

reel getiriyi kovaladığın anda mesele sadece faiz değil, kurun nereye oturacağı da giriyor işin içine. geçen yıl tl mevduat faizleri yüzde kırkı geçtiğinda tüm paramı tl'de tutup dövizi kaçırmadım desem yalan olur; ama fark ettim ki tek başına bakınca ikisi de aynı belirsizliği taşıyor. ben çözümü bölüşmekte buldum, kısa vadeli mevduat ile döviz ve altını aynı sepete koyunca panik dürtüsü azalıyor. kararı veren yine enflasyon beklentisi ve nakit ihtiyacının zamanlaması oluyor.

bu tartışmanın tek bir doğrusu yok aslında, tamamen vaden ve risk iştahınla alakalı. tl mevduatta faiz yüksek görünüyor ama enflasyon sonrası reel getiriyi hesaplayınca çoğu zaman elde var sıfır kalıyor. döviz ise kur baskılanırken sabır testi gibi bir şey, geçen sene dolar alıp üstüne yatan arkadaş lafı yiyen taraf olduydu. benim gözlemim ikisini de aynı sepete koymak yerine vadeyi tl tarafında kısa tutup bir kısmını dövizde bekletmek, çünkü tek bacaklı kumar oynamak kasa eritiyor. (bkz: reel getiri hesabı)

faiz uzun süre cazip gözükse de kur hareketleriyle beraber reel getiri çoğu zaman eksiye düşebiliyor, bu yüzden tek enstrümana yüklenmek yerine portföyün bir parçası olarak değerlendirmek daha mantıklı. yine de sepetin maliyeti borçlanmayı gerektiriyorsa o ürün terk edilmeli.

faiz yüksekken mevduat cazip geliyor ama enflasyon açıklandığında elindeki reel getiriyi görünce dövizin yıl içinde ne yaptığına tekrar bakıyorsun.

bir buçuk yıldır maaşımın yarısını tl mevduatta tutuyorum, faiz getirisi enflasyonun altında kalınca insan kendini kandırdığını fark ediyor.

dövize geçen arkadaşlarım bazı aylarda kâr bazı aylarda zararda, kısacası ikisi de garantili liman değil, dağıtmak lazım.

bu tartışma her faiz kararı sonrası yeniden alevleniyor ve genelde sonu yok. tl mevduat tarafında yüksek faiz var ama enflasyonu çıkardığında reel getiri tartışmalı; döviz tarafında ise kurlardaki ani hareketler risk algısını yükseltiyor.

benim görüşüm ikisini birbirine alternatif görmenin baştan hatalı olduğu yönünde, çünkü vade, ihtiyaç takvimi ve kurdaki beklenti girince iş değişiyor. zaten tek kalemde tüm parayı bir tarafa yığanlarda ilk sarsıntıda panik satışlarını çok gördüm. sonuç olarak bu bir bakış açısı meselesi; esas soru hangi tarafın reel olarak daha çok fayda bırakacağı.