• bugün (97)
  1. yurt dışı hisse alınca iş almakla bitmiyor, beyan kısmı ayrı bir dert. vergilendirme ciddi manada hesap kitap istiyor; stopaj mı, beyan mı, hangi ülkeyle anlaşma var hepsi masada. temettü aldığında minimum beyan sınırı yakalıyorsan bankanın kesmediğini senin götürüp beyan etmen gerekiyor. this tarz meselelerde başınıza ne geldiğini oturup hesap etmek şart, yoksa sonradan sürpriz gecikme faizi geliyor. kesin alın demiyorum ama almadan önce vergi kısmını oturup öğrenmek şart.
  2. bu iş oturduğun ülkeye ve aracı kuruma göre değişiyor, kafadan bir oran söylemek doğru olmaz. beyan kısmını atlarsan sonradan faiz ve ek beyanlarla uğraşırsın, benim başıma tam da böyle bir şey gelmişti. satıştan önce uzman bir mali müşavirden bilgi almak en akıllısı, forum bilgileri tek başına yeterli değil. parayı transfer ederken de kur farkı ve masrafları baştan hesaba katmak gerekiyor.
  3. ilk hisseyi alıp sattıktan sonra beyanname verirken işin sadece alım satım olmadığını mecburen öğreniyorsun; temettü, kur farkı ve stopaj silsilesi biraz sancılı ama ihmal edilecek bir kalem değil. Türkiye'de komisyon düşmana, vergi vergi dairesine, hesabıyla oynamamak lazım, aksi halde sürpriz çıkar.
  4. temettü stopajı aracı kurumda otomatik kesiliyor ama beyan tarafı bize bakıyor, ilk yıl bayağı kafa karıştırdı. alım-satım kazancı için yıllık beyan sınırını geçince iş ciddileşiyor, ben geçtiğim sene bunu geç fark ettim. kayıt tutmayan yatırımcının en büyük düşmanı bu konu.
  5. yurt dışı hisse alırken herkesin atladığı yer vergi kısmı oluyor, oysa temettü ve satış kazancı beyanı başlı başına bir iş. aracı kurumun stopaj kesmiyor, yani beyan sana kalıyor, unutunca gecikme faiziyle tanışıyorsun. ben ilk yılımda bu yüzden ekstra bir muhasebeci parası ödedim, acı tecrübe.

    o yüzden hesap açmadan önce beyan sınırı ve temettü stopajı işini bir güzel okumak lazım.
  6. beyan etmenin ağır karmaşıklığını geç acıdan uyardılar, elde tuttuğuna da değil sadece sattığın parayı soruyor devlet. yaz gelene tecrübem yok açıkçası, beyanname yazılışı için her sene ilk beyanda ter içinde kalıyorum.
  7. us hissesi alınca temettüde stopaj kesildiğini sonradan fark ettim, beyanname kısmı ise vergiden düşülebilir sınırlara takılıyor. bir miktar kazanç binlerce liralık beyan yükümlülüğü getiriyor, alt limitsiz her yıl hesap kitap yapıyorsun. türkiye'de de vergilendirme var ama mükerrer olmaması için anlaşma çifte vergilendirmeyi düzenliyor, yine de belge takibi şart. yatırımcı olarak 'al unut' stratejisi burada tam işlemiyor, her yıl kâr/zarar tablosu lazım.

    bu tarz yatırımda aracı kurumun saklama komisyonu da gider kalemi. ben geçmişte günlük alımı ihmal edip sonradan beyannamede cezayla karşılaştım. hesabı bir mali müşavire kontrol ettirmek ucuz sigorta.
  8. abd borsasından apple, nvidia alan çoğu kişi temettü ve alım satım kazancını beyan etmeyi unutuyor ya da bilmiyor. yıl içinde hesabına düşen temettülerden abd otomatik %20 stopaj kesiyor, ama türkiye'de bu geliri beyan edip üzerinden geçen vergi varsa tamamlıyor. beyan etmezsen bir noktada gecikme faiziyle karşılaşıyorsun.

    al-sat kazancında ise maliyet hesaplaması işin en çetrefilli kısmı, kur farkı hesaba katılınca türk lirası bazlı kar çok daha yüksek çıkabiliyor. bir muhasebeci tanıdıkla oturup hangi durumda beyanname verilir tam öğrenmek gerekiyor. zamanında maliyeyle uğraşmamak için kayıt tutmak başlı başına bir ek iş gibi, ders çıkardım.
  9. yurt dışı hisse aldığında aslında iki yerde vergi yükümlülüğün var: birin, aldığın ülkedeki kurum üzerinden otomatik kesilen temettü stopajı; diیen, türkiye'de beyan etmen gereken kazançlar ve temettüler. satıp kazandığın para, türkiye'de değer artış kazancı olarak değerlendiriliyor ve yıllık gelir vergisi kapsamında beyan ediliyor. temettü aldığında ise kaynak ülkede kesilen stopajı beyanda mahsup ediyorsun.

    bu süreç baş döndürücü olur çünkü beyanı da e-devlet ya da muhtarlık üzerinden hazır beyan sistemi değil, beyan sistemi artık tek tıkla olmuyor, gel/kazanç/latlı kısmında beyan, fakat beyanda hem kuro farkı hem temettü stopajı hem de hangi ülkenin hangi vergi anlaşması olduğuna bakmak gerekiyor. bir sürü ufak teferruat var. tanıdığım birkaç kişi yıllar sonra cezalı fark tarhiyatı yedi. işin özeti: hesap açmadan önce ya mali müşavirle konuş ya da bu yarlığı baştan göze al.
  10. yıllık beyan zorunluluğunu bankadan temettü geçse bile unutan çok oluyor; vergi matrahı ve iki ülke arasındaki anlaşmayla kesinti farkları önemli. ilk sene kârın üzerine oturup, satışta zarar olunca beyan gerekmez sanmak can sıkıcı bir heves oluyor. portföy maliyetini ve temettü oranını eksiksiz takip edecek şeffaf bir tablo şart, bir de yılın belli dönemlerinde beyan takvimini kontrol.