acil durum fonu oluşturma denemeleri

her ay kenara üç beş atmaya niyetleniyorum ama ay sonunda o para bir şekilde eriyor; acil durum fonu galiba önce bütçe disiplini istiyor.

her ay 'bunu sonunda biriktir yoksa zeytinyağına dönecek' diyorum, sonra bir fatura çıkıp kaptırıyor. acil durum fonunun zor yanı disiplini korumak: üç ay masraflık hedefi en serbest bıraktığım dönemde yanlış tarafa kaç tarafta kaldığını anlıyorum.

benim yöntemim param her ayın birinde otomatik olarak vadesiz de olsa ayrı bir hesaba geçsin, gerisi daha az gurultu. kıvam, hiç telaş kalmayacağını düşündüğün yer değil; para olduğunu unuttuğun yer.

ilk denemem her ay sonu 'artakalanı' kenara atmaktı tabii ki o artık hep sıfır oldu, sonra otomatik talimatla maaş günü üç bin lira kesmeye başladım. cebim delinmiş gibi hissettiriyor ama işe yarayan tek yöntem bu oldu ne yazık ki.

üç maaşlık yastık hedefiyle başladım, iki ayda ilk ayağa anca ulaştım; otomatik talimat kurmadan bu iş yürümüyor, elle aktarınca hep bir şey çıkıyor.

acil durum fonu olusturma denemelerim basarisizliklar silsilesi resmen. her seferinde 'bu ay kesin kenara para atacagim' diye soz veriyorum, sonra ya beyaz esya bozuluyor ya arabanin lastigi patliyor ya bir dugun cikiyor. aslinda sorun nerede biliyor musunuz? parayi once harciyorum, sonra kalanini kenara koymaya calisiyorum. bu tam bir amatorluk. dogru olan tam tersi: geldigi anda acil durum payini ayirip geri kalanina yasamak.

elimde iki maaslik siyah gun parası olunca kendimi bir guvende hissediyorum sormayin. ama orayi koruyabilmek icin hesabi ayri tutmak sart; ayni hesapta kalinca kart uzeri 'acil' olmayan bir harcama ile eriyip gidiyor. bir de sunu ogrendim: acil durum fonu yatirim portfoyunden tamamen farkli olmali, yani tanadigin erisele borsa veya kriptoda tutulmamali. yoksa 'acil' dedigin lucide, temettuye donuse kadar gun sayam bozdurmak zorunda kursunlar.

her ay düzenli olarak bir kenara para koymaya çalışıyorum ama işsiz kalma, sağlık masrafı derken o para hep eriyor. "bu ay koy, gelecek ay çek" döngüsünden bir türlü çıkamadım.

denediğim yöntemlerden biri maaş yatar yatmaz otomatik transfer kurmak oldu, böylece harcamadan önce fon ayrılmış oluyor. ama enflasyon ortamında kenarda duran para da mis gibi eriyor, o yüzden bütün fonu nakit tutmak da mantıklı gelmiyor bana.

her ay maasin bir kismini kenara atma niyeti guzel ama gercekte ilk bozulan sey bu plan oluyor. kendimden biliyorum, ilk aylar birikiyor sonra bir telefon ya da dis sagligi faturasi fonu eritiyor. en az uc aylik gideri ayni gun erisebilecegim bir yerde tutmaya calisiyorum, mevduat ya da kisa vadeli bir arac. getirisi dusuk ama amac zaten getiri degil, panik aninda kart borcuna sarilmamak. (bkz: acil durum fonu nedir)

kulağa çok basit geliyor ama kenara üç aylık gider bırakmayı başardığım kaç kez oldu gerçekten bilmiyorum. plan şöyle başlıyor: pek tabii önce her ayın başında maaştan bir miktar kesmeye karlı karar vermek gerekiyor, sonra da o para ''kolay erişilebilir ama gereksiz harcamaya teşvik etmeyen'' bir hesapta duruyor. vadesizde duran parayı hiç bitiremediğimi itiraf ediyorum, o yüzden alternatif aradım.

sonuç olarak ne oldu, fonu doldurmaya çalışırken evde biriken küçük sebeplerden ufak ufak çekişler yaptım ve o gün anladım ki hesabı ayrı tutmazsan düşünceden ibaret kalıyor. katılım hesabı ya da insan tabanlı mevduat taraftarı olmasam da acil durum bencesi kendinden kesmek, otomatik talimat vermek ve gözün gördüğü yerde faiz getirisi düşük olsa da tutamasın alışkanlığa odaklanmak. daha güzel bir reçetesi varsa yazın, ben sadece bu işin derdini anlatan kısmını bilirim.

acil durum fonu kurmak teoride kolay, pratikte yatırımcının kendi hırsının kurbansı olmasiyla bitebiliyor. ben ilk denemede her ay kenara koyduğum parayı birkaç ay sonra kağıt kâr görünce hisseye çevirdim, sonra o para borsada eridi ve klinik bir fatura gelince fon yoktu. sıfırdan başlamak zorunda kaldım.

öğrendiğim ders: bu fon bir yatırım hesabı değil, bir sigorta. ayrı bir vadeli veya günlük faizde, portföyüme hiç karışmayacak yerde duruyor. altı aylık gideri hedef koydum ve kâr için değil, uyuyabilmek için biriktiriyorum. yoksa biriktirdiğim paranın adı fon değil, erteledilmiş harcama olur.

her ay 'bu sefer kenara koyacağım' diyip maaşın üçüncü gününde hesabın dibini görmek nasıl bir yetenek anlamadım. sonunda otomatik talimat verdim, maaş yatar yatmaz ayrı bir hesaba üç aylık gideri biriktirmeye başladım. o para kripto ya da hisse için değil, işsiz kalırsam ya da ani bir masraf çıkarsa diye duruyor. şimdilik tek sorun, o hesaba her girişimde içimden bir ses 'bunu altcoine koysan' diyor.