-
kaba hesapta brüt kira getirisi çoğu şehirde mevduatın altında kalıyor, ama kira enflasyonla ve kirayla birlikte hareket ediyor. mevduat kısa vadede getiriden geçiyor ama reel getiri konuşunca iş değişiyor, yani iki tarafın da handikapları var.
-
ankara'da aldığım 1,2 milyon liralık daire şimdi net 6 bin lira kira getiriyor ayda; aynı paramı vadeli mevduatta tutsam oranlar iyiyken ayda tahmini üç-dört bin üst kira kadar getirebiliyor ama taşınmazda değer artışı da oyunda, oyüzden basit kira/mevduat hesabı perde arkasını görmez.
-
ankara'da 2+1 dairemin brüt kira getirisi yüzde 4 bile değil, mevduat faizi orada ezip geçiyor ama enflasyona karşı konutun beton kısmı da bir çıpa. kiracı derdi, tapu, tadilat derken sabır ölçülüyor; faizin pasif getirisi sakin ama vergisi de caydırıcı, hangisi daha akıllı paranın cebine kalmış.
-
300 bine satılan veya 300 bine alınan komşu sokağdaki dairenin aylık kirası 8-10 bin bandındaysa, brut getiri %3-4 civarına denk düşer. bunun içinden emlak vergisi, aidat, kiracı problemleri ve boş kalma riski çıkınca net getiri ciddi şekilde erir. oysa mevduatta bugünkü seviyede ondan üç kat nedeniyle yüksek brüt getiri var, üstüne ana paradan kesinti filtresi dışında kimsenin günü geçti içinde geçer. karşılaştırırken elma ile armut yerine brütle brüt'ü, netle net'i kıyaslamak lazım.
-
bu ikisini aynı kağıda yan yana yazınca insan ister istemez ah vah ediyor. bir dairenin aylık kirası 15.000 tl ise yıllık brüt 180.000 tl yapar ama bunun içinden emlak vergisi, aidat, tamir, boya, boş kalma riski ve kiracı sancısı düşünce net getiri korkutucu şekilde aşağı iniyor. mevduatta ise bugünkü oranlarla 2 milyon tl net %40 civarı faizde yıllık 800.000 tl demek.
tabii mevduat oranı bir yerde enflasyonla ve politika faiziyle birlikte düşecek, o 800 bini her yıl aynı şekilde alamayacaksın. dairede de fiyat artışı sessiz sedasız kenarda duruyor ama satıp nakde çevirene kadar o artış sadece kağıt üstünde. kısacası hesap yaparken kira getirisini reel, mevduatı nominal düşünmek lazım, yoksa mutlu son her seferinde bir taraf için yazılıyor.
-
üç yıl önce aldığım dairenin yıllık brüt getirisi mevduat faizinin neredeyse yarısı; sadece değer artışıyla mutlu olan bir yatırımcı profiline ancak kiracı hesabı güç bela yetişiyor.
-
iki senedir kirada duran dairemin net getirisi, aynı parayı 32 günlük mevduatta tutsam elde edeceğim faizin altında kalıyor; kiracı derdi de cabası.
yalnız mevduat faizi her an düşebilir, kira ise enflasyonla beraber kendini yeniliyor, o yüzden ikisini kıyaslarken ufku da hesaba katmak lazım.
