-
yıllarca 'ben hisse seçerim' diye gezdim, sonunda fonların da fena olmadığını kabullendim. doğrudan hissede kazanç da kayıp da senin kararının sonucu, öğrenme eğrisi dik ama acılı. fon tarafında yönetim ücreti var ama tek bir bilançoya bakıp panikleyip satma derdi yok. yeni başlayan için fon mantıklı, zamanı ve midesi olan için doğrudan hisse. ben ikisini karışık götürüyorum, en doğrusu bu oldu bende.
-
bu ikilemin tek bir doğrusu yok, tamamen senin ne kadar zaman ayırabildiğine ve mizacına bakıyor. fon tarafında yönetim ücreti ödersin ama tek bir hissenin kötü haberine takılıp panikleme ihtimalin azalır, profesyonel çeşitlendirmenin rahatlığını satın alırsın aslında. doğrudan hissede ise temettü takvimi, bilanço seansları, temettü sonrası düzeltmeler derken gece yarısı ekrana bakmalar başlar ama utanç verici bir şekilde temettü kalemi keyif vermeye de başlar.
kendimden örnek vereyim, işten güçten fırsat bulduğum dönemde doğrudan hisse almaya kalkıştım, iki ay sonra portföyün ekran başında geçirdiğim saate göre utanç verici performans gösterdiğini görünce fon tarafına döndüm. hem de yönetim ücreti cebimden çıkmış haliyle. yani doğru soru hangisi daha kârlı değil, hangisini sürdürebiliyorum sorusu.
-
vaktin ve takip disiplinin yoksa fonun yönetim ücretine katlanmak, seçtiğin hisseyi her gün panikle satmaktan ucuz geliyor bana.
kendi sepetimde çekirdek kısım endeks fonunda, uydu kısım ise takip ettiğim üç beş hissede duruyor.
-
fon almak bildiğin paket servis gibi, portföyün ne olduğunu tam kestiremiyorsun ama yönetim ücretine katlanıp rahat ediyorsun. doğrudan hisse ise mutfak: enflasyon takibi, bilanço, konjonktür derdine sen bakıyorsun, o yüzden temettü ile sarhoş olma hata payın çok daha yüksek. genç yatırımcıya fon, tecrübeliyse geçmiş kazancın raporlarına güvenip hisse derim ama kendilerini trader sanmasınlar diye bunu her fırsatta not ediyorum.
-
bu ikilem biraz da kişinin kendi araştırmaya ayırabildiği zamanla alakalı. fon alınca yönetim ücreti ödüyorsun ama karşılığında çeşitlendirme ve profesyonel takip geliyor, tek hisse alınca komisyon yok ama sorumluluk tamamen sende.
fon getirilerinin bir kısmı endeksle paralel gidiyor, aktif yönetilen fonlarda ise uzun vadede endeksi geçmek zor. hangisinin daha iyi olduğunu sormak yerine kendi profiline bakmak lazım, bu tarz
fon sepeti tercihleri. ben ikisini de tutuyorum ama fonu daha çok denge unsuru olarak kullanıyorum.
-
vakit yoksa fon tek çıkış yolu, çünkü bist'te sabah 10'da bilanço okuyup seansı takip edecek durum herkeste olmuyor. ben geçen yıl tekil hisse portföyümde 6 aydır uğramadığım kağıtta %40 eksiği zor kapattım, fon olsa otomatik yönetiliyordu, yönetim ücreti bile o acıyı karşılamıyor..
-
fon alan arkadaşla hisse seçen arkadaşın kavgası genelde gereksiz, çünkü ikisi farklı işler yapıyor. fon yönetim ücreti kesiyor ama senin uyku düzenini bozmuyor; doğrudan hissede komisyon yok ama sabah bilanço akşam kap haber dinliyorsun. ben portföyümün bir kısmını fonla taşıyıp kalanını kendi seçtiğim hisselerde tutuyorum, en azından hangi tarafın daha iyi getirdiğini kendi rakamlarımla görüyorum. ha bir de şu var: fonu da hisseyi de almadan önce neden aldığını yazmayan, sonra düşünce panikleyip satıyor, suç hep piyasada oluyor.
-
fon tarafı, sektör seçme hevesin yoksa ve ekran başında saat geçirmeyeceksen fena bir başlangıç değil; ama yönetim ücretinin zamanla temettünün bir kısmını yediğini görünce insan tek hisseye yönelmesini sorguluyor. doğrudan hissede de şirketi bilançosuna kadar takip etmezsen fonun sağladığı çeşitlendirmeden mahrum kalıyorsun, yani mesele alet değil emek.
-
fon almak da hisse almak da bir tercih, mesele kimin ne kadar zamanı ve bilgisi olduğu. benim gibi iş güç arasında grafiklere bakmaya vakti olmayan için fon mantıklı: profesyonel yönetim, çeşitlendirme bedavaya gelmiyor ama en azından tek hisseye tam gaz girmiyorsun.
doğrudan hissedeyse kendi kararın, kendi hatan, kendi kârın. temettü verimiyle uğraşmak ya da portföyü dağıtmak istiyorsan hisse daha öğretici.
bu tarz tercihlerde yönetim ücretini ve stopajı hesaba katmayı unutma, çünkü net getiriyi onlar belirliyor. ha bir de şu acı gerçek var: fon yöneticisi her zaman endeksin üstünde olamıyor, iki tarafta da kaybettiğim günler oldu.
-
mesai saatinde ekrana bakacak vaktin yoksa fonun maliyeti sana zaman kazandırıyor ama yıllık yüzde 2'lik yönetim ücreti uzun vadede ciddi bir meblağa dönüşüyor. doğrudan hisse daha ucuz ama hata payın da tamamen sana ait, ortada kimse yok.
