-
bu aslında 'zamanım ve midem hangisine dayanır' sorusuna indirgeniyor. doğrudan hissede kararı sen veriyorsun, aracı kurum komisyonu düşük ama hatanın faturası tamamen sana ait; iki şirkete ayırdığın paranın üç ayda paramparça olması pekâlâ mümkün. fon tarafında ise profesyonel yönetim ve çeşitlendirme hazır geliyor, karşılığında yönetim ücreti her yıl sessizce portföyünden eksiliyor.
benim gördüğüm pratik çözüm, dibi ve tepesi belli bir geçmiş deneyimin yoksa önce fon ya da etf ile başlayıp piyasa ritmine alışmak, sonra kendi seçtiğin iki üç hisseye küçük bir kaldıraçsız pay ayırmak. böylece hem yönetim ücretinin acısını hissediyorsun hem de kendi kararınla yüzleşecek kadar cesaret topluyorsun.
-
ikisi de farklı işler için var aslında, fonu seçen kişi genelde ben uğraşmayayım diyor, hisseyi seçen ise kontrol bende olsun istiyor. ben ikisini de denedim, fon tarafında yönetim ücreti sessiz sessiz portföyü kemiriyor, hisse tarafında ise kendi hatalarımın faturasını ben ödüyorum.
yani mesele hangisi daha çok kazandırır değil, hangi hataya katlanabilirsin meselesi. araştırmaya vaktim yok diyorsan fon mantıklı, ama her düşüşte panikleyip satacaksan ikisi de seni kurtarmaz.
-
önce her ikisini de denedim, sonra bütçemi ikiye bölüp net karşılaştırma şansı buldum. doğrudan hisside iyi ki seçtiğim dediğim pozisyonlarım oldu ama her bilanço döneminde saatlerce rapor okumam gerekti; fon tarafında ise yönetim ücreti canımı az sıktı. kendi gözlemim, sektör ve hisse seçmek için vakit ayırabiliyorsan doğrudan hisse daha öğretici; yoğun çalışıp ekran başına oturamıyorsan fon aptalca değil. ikisinin arasında gidip gelen biri olarak söylüyorum, doğru cevap kişinin zamanına ve sinir eşiğine göre değişiyor.
-
bu ikilem aslında kişinin kendi karakteriyle ilgili bir mesele. fon tarafında profesyonel bir ekip yönetiyor, içeride otomatik çeşitlendirme var, bir tıkla alıp satıyorsun ama yönetim ücreti usulca portföyden kesiliyor. hisse tarafında ise komisyon dışında kimse cebine girmiyor, buna karşılık bilanço okuma işi baştan sona sana kalıyor.
deneyimim şu yönde: yeni başlayan biri için fon gerçekten daha az hasarlı bir yol, en azından ne yaptığını öğrenene kadar. sonra hisseye geçince araştırmanın tadı başka oluyor ama seçim yapamama lüksün de bitiyor. ben ikisini dönüşümlü kullanıyorum, saf doğru yok bu işte.
-
fon alınca hisse seçme stresinden kurtuluyorsun ama yönetim ücreti uzun vadede sessizce portföyü kemiriyor. doğrudan hissedeyse karar tamamen sana ait, iyiysen fonu katlarsın, kötüysen fona bile yetişemezsin. benim deneyimim ortada bir yerde; çekirdek için fon, kenar bahis için doğrudan hisse.
-
fon tarafı daha çok 'hangi hisseyi alacağım' derdini satın almak gibi, hisse tarafı ise emeğin karşılığını doğrudan cebe koymak. ben ikisini de denedim ve şunu gördüm: fonun getirisi düşükken 'neden düşük' diye sormuyorsun, hissenin düşüşünde ise kendine kızıyorsun, bu yüzden asıl mesele senin ne kadar takip edeceğin.
-
fon tarafında yönetim ücreti var ama sepet çeşitliliği ve otomatik takip rahatlığı da var. doğrudan hisse alınca komisyon düşük ama tek tek bilanço takibi sana kalıyor, ben ikisini karışık götürüyorum. fon kısmı uykumu kaçırmıyor, hisse kısmı ise öğrenme kısmım oldu.
-
yıllarca tek tek hisse seçtim, sonra fark ettim ki aslında endeksi yenemiyorum. fon alınca da yönetim ücreti içten içe kemiriyor ama en azından gece rahat uyuyorum.
-
vakti olmayan için fon gayet mantıklı ama yönetim ücreti uzun vadede sessiz sessiz kemiriyor, bunu ilk yıl fark etmiyorsun. ben ikisini karışık götürüyorum; çekirdek portföy fonda, kenarda kendi seçtiğim birkaç hisse var, tabii pişmanlıklar da cabası.
(bkz:
portföy çeşitlendirmesi)
-
kaç senedir yatırımcı olsam da bu ikilemden tam kurtulamadım. fon tarafında profesyonel yönetim ve çeşitlendirme var ama yönetim ücretleri özellikle uzun vadede temettüyü kemiren bir gider. doğrudan hissedeyse özgürlük var, ama aynı zamanda bilanço okuma ve holding süresince psikoloji taşıma yükü de senin üzerine biniyor. benim çözümüm ikisini karıştırmak oldu: endeksi fonla yakala, konvansiyonun yüksek olduğu birkaç isme de doğrudan gir; sonuç fena değil, ama bundan portföy tavsiyesi çıkarılabileceğini sanmam.
