ilk maaşla yapılan yatırım hataları

ilk maaşla yapılan yatırım hataları genelde kulaktan dolma bir hisse önerisine yarım maaş gömmekle başlar. benim ilk hatam acelesi olmadığı halde getirisi yüzde yüz bahanesiyle yüksek kaldıraçlı bir araca girmekti, tecrübe olarak hâlâ hesapta duruyor.

ilk maaşla duyduğum bir hissenin peşinden koşup tepede almak, klasik bir acemi harbi; sonra öğreniyorsun ki araştırmadan alınan hiçbir pozisyon planlı bir yatırım sayılmıyor. şimdi olsa önce acil durum fonu ayırır, gerisini kademeli BES ve endeks fonuna yayardım.

ilk maaşın tamdıbını tek bir hisseye ya da bir arkadaşın önerdiği kripto paraya gömmek en klasik hatadır, benim gibi ertesi ay kira öderken pişman olursun. maaşın küçük bir kısmını ayırıp birkaç farklı sepet denemek, kalanı da acil durum için tutmak gerekiyor.

ilk maaşla hemen 'hisse piyasasına girerim, para katlanır' kafasıyla kontrolsüz pozisyon açmak klasik bir referans; ben stop koymayı da öğrenmediydim, işlem ücretlerini de hesaba katmamıştım. sonrası malum: hızla 'ben borsadan soğudum geri dönmeük' moduna geçiyorsun, onun yerine acele etmeyip önce birikim yapmak daha iyiydi bunu da yaşayarak öğrendim.

ilk maaşı alır almaz telefondaki uygulamadan en çok duyduğum tuşa basıp haftasında -%15 görmüştük, meğerse hisse denen şeyi hiç bilmiyormuşum. halbuki o parayla borç kapatıp altın alsam ya da iki ay beklesem bu derse gerek yoktu, o hata bana bilanço okumayı üniversiteden çok öğretti.

ilk maaşla gidip 'uçacak' denilen hisseye ful girmiştim, iki ayda %30 eridi; meğer ilk maaşın hakkı acil durum fonuydu, ders oldu. altına bir gram almak bile o hatadan iyiydi.

ilk maaşı alınca kendini warren buffett sanmak çok yaygın bir yanılgı; ben de o hataya düştüm. maaş hesaba yattığı hafta hemen bir hisse alıp "ben de yatırımcı oldum" demiştim, ne şirketin bilançosunu ne de sektörünü doğru düzgün okumuştum. sonuç tahmin edeceğin gibi: kısa vadede zarar, uzun vadede ders.

en büyük hata aslında aceleci olmak; maaşının tamdıbını tek bir yere koymak yerine önce acil durum birikimi yapmak ve dağılımı düşünmek gerekiyordu. ben de o hatamdan sonra portföyü parçalara ayırmayı, her ay düzenli eklemeyi öğrendim. biraz can sıkıcı ama ilk maaşın tamdıbını tek bir hisseye gömen çok tanıdık var, işin kötüsü o hatayı herkes en başta yapıyor.

ilk maaştan 5 bin ayırıp 'ben yatırımcı oldum' diyerek twitter'da hype'lanan bir coin aldım ve iki hafta sonra yarısını kaybettim. o gün öğrendiğim tek şey şuydu; maaşın tamdıbını yatırıma koymadan önce acil durum parası diye bir şey varmış.

ilk maaşla borsaya giriş yapıp iki haftada portföyünün üçte birini kaybedenler kulübüne ben de üyeyim; henüz acil durum fonu bile yokken kaldıraçlı pozisyon açmanın mantığı yokmuş, bunu ancak parayı görünce öğrendim.

ilk maaşla yatırım yapma hevesi güzel ama ben o hatayı yaptım: maaşın tamdıbına yakınını tek bir hisseye koyup 'ben buldum' havasına girmiştim. ne temettü getirisi ne endeks kıyası, sadece heyecan. o günden sonra öğrendim ki ilk maaşın işi yatırım değil, acil durum fonu ve biraz dağıtılmış portföy kurmakmış.