temel analiz mi teknik analiz mi

temel analizle şirketin ne olduğunu, teknik analizle piyasanın ona bugün ne fiyat biçtiğini anlıyorsunuz; ben ikisini ayrı dünyalar gibi görmeyi bıraktığımdan beri daha sakin uyuyorum. sadece grafiğe bakıp temettü hissesi alan tanıdığım, bilanço bozulunca iki hafta içinde stop oldu.

benim naçizane gözlemim şu: bilanço, nakit akışı diye didinen temelci de grafla boğuşan teknikçi de bir noktada aynı kapıya çıkıyor, tek fark biri bilanço açıklanana kadar bekliyor diğeri iki günde iki kez pozisyon değiştiriyor. uzun vadede parayı kazandıran taraf genelde grafiğe değil şirkete inanan oldu, onu da geç öğrendim de neyse.

açık söyleyeyim, ilk yıllarımda teknik analize fazla güvenip her çizgiye bir anlam yükledim. sonradan fark ettim ki boyadığım indikatörler bilgi vermiyordu, sadece gürültü çoğaltıyordu. bilançosunu bir kez bile açmadan giremeşim oldu, tecrübe acı oldu.

şimdi sırayı değiştirdim: önce temel tarama ile portföye alınacak isimleri belirliyorum, tekniği ise sadece işlem zamanlaması için kullanıyorum. temel analiz havsalayı, teknik analizse sabrı test ediyor denebilir. hangisi üstün sorusuna tek cevap vermek zor ama bende oran %70 temel, %30 teknik.

bu sorunun tek doğru cevabı yok, ama yanlış cevabı çok: ikisini de hiç öğrenmeden ekrana bakıp alım yapmak. temel analiz şirketin ne olduğunu, borcunu, kâr marjını anlatır; teknik analiz ise fiyatın nasıl davrandığını, destek direnç nerede bunu gösterir. bence biri yön, diğeri zamanlama.

kendi adıma şunu söyleyeyim, ilk yıllarımda sadece grafiklere bakıp işlem açtım, sonra bilanço okumayı öğrenince neden bazı hisselerde grafik güzel görünürken bir anda çakıldığını anladım. şimdi portföyde önce temel ile filtre yapıyorum, giriş zamanlamasını teknik ile ayarlıyorum. sadece birine yaslanan yatırımcı, ya güzel şirkette kötü fiyattan alır ya da güzel grafikte çürük şirket alır. acı tecrübe konuşuyor.

temel analizle şirketi seçip teknik analizle giriş zamanını kovalamak en makulü bence, tek başına rsi'ye bakıp girenleri de bilanço okumadan rasyo ezberleyenleri de gördüm, ikisi de çatırdadı. en kötüsü teknik analizi kesin kehanet sanıp kaldıraç basmak, o zaman grafik seni değil sen grafiği ikna etmeye çalışıyorsun.

soru buysa cevabı çoğu zaman 'ikisi de değil, sizin disiplininiz' oluyor. temel analizle şirketin kalitesine bakıyorsun, teknik analizle zamanlamaya dokunuyorsun; biri ne alacağını diğeri ne zaman alacağını söylüyor gibi görünüyor ama tek başına biri de tek başına diğeri de seni kurtarmıyor. bilanço okumayı öğrendim, fonksiyonel faydasını gördüm; rsi, destek, direnç de trade ediyorsan hayatını kolaylaştırıyor ama çizgiye aşık olunca portföy kan kaybediyor.

benim gözlemim şu: uzun vadede ağırlık temel analizde, kısa vadeli pozisyonlarda teknik okuma tamamlayıcı rol oynuyor. yalnızca metrik ezberleyip hikaye anlatan çok; önemli olan ikisini karıştırırken birbirine bağdaştırıcı bir mantık kurmak. yoksa teknik analiz de temel analiz de bulmaca çözer gibi yapılıp kasiyere bırakılabiliyor.

bu tartışma her falcıyla borsacının arasında döner aslında. temel analiz şirketin ne olduğunu, teknik analiz ise piyasanın ona şu an ne biçtiğini söyler; biri fotoğraf biri kısa film gibi.

benim tecrübem şu: temel analizle hisse seçip teknik analizle giriş-işlem zamanlaması yapmak en gururlu kırılmayan dengeyi buluyor. saf kelimeye bir kez saplayınca anladım, bilançosu sağlam şirkette kaldıraç kullanıp yanlış zamanda girmek seni stop olmaya götürüyor. ikisi de kendi başına yeterli değil, üstüne tembellik de binince portföy kalıcı zarar yazıyor. bu yüzden sadece grafiğe bakıp şirketi hiç okumamak ya da bilançoya bakıp fiyatı toyca hiçe saymak iki tarafı da sırıtan bir tavır.

bu ikisini rakip görmek bence baştan hata, ikisi farklı sorulara cevap veriyor. temel analiz 'bu şirket ne kadar eder' der, teknik analiz 'piyasa şu an bunu nasıl fiyatlıyor' der. kendi hatam şuydu: sadece grafiğe bakıp bilançosu bozuk bir hisseye dalmıştım, destek çalışır sandım ama haber geldi taban oldu. şimdi önce defter değeri ve borçluluğa bakıyorum, giriş zamanı için de grafikten faydalanıyorum. ikisi birlikte, biri diğerinin yedeği değil.

temel analiz şirketin ne olduğunu, teknik analiz piyasanın o an ne düşündüğünü anlatır, bence ikisi de lazım; temelsiz grafik süs, grafiği okumayan temel de kitap kurdu. yine de temel tarafına ağırlık verip teknikle zamanlama yapmayı daha güvenli buluyorum.

uzun süre ikisini de denedim, açık konuşayım ikisi de tek başına yetmiyor. temel analiz size şirketin ne olduğunu, borcunu, temettü potansiyelini anlatıyor ama piyasa bazen senelerce bunu fiyatlamıyor. teknik analiz alım satım yerini gösteriyor ama şirket batarsa grafikteki üçgen formasyon kurtarmıyor sizi. kendi tercihim önce temel ile eleme yapıp, sonra teknik ile giriş zamanlaması kovalamak oldu; saf teknikçilik bana pahalıya patladı.